ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ឯកឧត្តម ថោង ខុន បានបញ្ជាក់ថា តាមការវាយតម្លៃពីអ្នកជំនាញសម្រាប់ជម្ងឺកូវីដ-១៩ វានឹងធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចលើពិភពលោកថយ ៧ឆ្នាំហើយសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជានឹងថយ ៥ឆ្នាំផងដែរ។ ការវាយតម្លៃដូច្នេះមានន័យថា បើមិនមានកូវីដ-១៩ទេ កម្ពុជានៅឆ្នាំ២០២០នេះ នឹងទទួលភ្ញៀវទេសចរណ៍ចំនួន ៧លាននាក់ ប៉ុន្តែខណៈជំងឺផ្ទុះឡើងចំនួននេះអាចទទួលបាននៅឆ្នាំ២០២៥ ឯណោះ។ ការបញ្ជាក់បែបនេះរបស់ឯកឧត្តម​ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានធ្វើឡើងនាព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០នេះ ក្នុងកិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យការអនុវត្ត បទដ្ឋានគតិយុត្តដាក់ឱ្យអនុវត្តន៍វិធានសុវត្ថិភាពទេសចរណ៍ជំហានទី១ សម្រាប់ដំណាក់ កាលវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩(Covid-19 )និងផែនការអនុវត្តបន្ត នៅសាលារាជធានីភ្នំពេញ។ នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តម​ រដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍ថា ទោះបីជា វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាបាននឹងកំពុងទទួលរងឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពីវិបត្តិនៃជំងឺកូវីដ១៩ ក៏ដោយ យើងសង្កេតឃើញនូវសញ្ញាណវិជ្ជមានមួយចំនួន

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារកណ្តាល បានលើកឡើងកាលពីថ្មីៗនេះថាការរាតត្បាតនៃជំងឺ COVID-19 ទំនងជាជះឥទ្ធិពលយូរអង្វែងទៅលើវិថីផ្សេងៗនៃជីវិតរបស់មនុស្សដូចជា៖ ទីកន្លែង និងរបៀបដែលប្រជាជនទិញទំនិញដែលអាចនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មសកល។ ការផ្លាស់ប្តូរខ្លះអាចល្អសម្រាប់ប្រទេសមួយចំនួន ប៉ុន្តែការផ្លាស់ប្តូរខ្លះក៏អាចអាក្រក់សម្រាប់ប្រទេសដទៃទៀតផងដែរ។ ធនាគារកូរ៉េ (BOK) បាននិយាយនៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួនថា « ការរីករាលដាលនៃជំងឺ COVID-19 អាចនឹងមិនបញ្ឈប់ការធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះនៅទូទាំងពិភពលោកនោះទេប៉ុន្តែទំនងជានឹងមានការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបទរបស់ភ្នាក់ងារសេដ្ឋកិច្ច »។ ឧទាហរណ៍៖ គ្រួសារនីមួយៗនឹងជួបហានិភ័យកាន់តែច្រើន នៅពេលដែលពួកគេប្រឈមមុខនឹងការគំរាមកំហែងដល់សុវត្ថិភាព និងជីវភាពរបស់ពួកគេ ខណៈពេលដែលអាជីវកម្មត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ទៅលើស្ថេរភាព និងភាពបត់បែននៅពេលដែលពួកគេប្រឈមនឹងការរំខានដោយផលិតកម្មដែលមិនបានរំពឹងទុក។ ធនាគារកូរ៉េមួយនេះបានបន្ថែមទៀតថា « គ្រួសារនីមួយៗ និងអាជីវកម្មមួយចំនួនធំបានផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់ទៅរកការប្រើប្រាស់តាមប្រព័ន្ធឌីជីថល (អនឡាញ) ដោយសារតម្រូវការមានការកើនឡើងខ្លាំង ខណៈពេលដែលរដ្ឋាភិបាលដាក់ច្បាប់រឹតបណ្តឹង »។ ទោះបីជាមានភាពផ្លាស់ប្ដូរលឿនបែបនេះក្ដី នៅពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចបែកចេញពីផលប៉ះពាល់នៃវិបត្ដិដែលបង្កឡើងដោយជំងឺ COVID-19

ប្រទេសថៃគ្រោងនឹងដាក់ចេញនូវគម្រោងស្ដារនីតិសម្បទាកសិកម្មដែលមានតម្លៃ ៣១០ ពាន់លានបាត (ប្រហែល ១០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក) នៅក្នុងមិថុនានេះ ដើម្បីជួយប្រជាជន ២ លាននាក់ដែលបាត់បង់ការងារ និងអ្នកដែលវិលត្រលប់ទៅស្រុកកំណើតវិញ។ យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកមួយរបស់ថៃបានដកស្រង់​សម្ដីឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី Somkid Jatusripitak ថា គម្រោងទាំងអស់ដែលទាក់ទងនឹងការស្តារសេដ្ឋកិច្ចត្រូវតែអនុវត្តនៅខែកក្កដា។ ជាក់ស្ដែងធនាគារសហករណ៍កសិកម្មនិងកសិកម្មរបស់រដ្ឋ (BAAC) នឹងផ្តល់ប្រាក់កម្ចី ៤០ ពាន់លានបាតជាមួយនឹងអត្រាការប្រាក់ ០.០១% ដល់សហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម (SMEs) នៅក្នុងវិស័យកសិកម្មដើម្បីបង្កើតខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់។ ខណៈលោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីបានឲ្យដឹងថា ប្រាក់កម្ចីនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងបង្កើតសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម បានចំនួន ១០,០០០ ទៅ ២០,០០០ សហគ្រាស។ បន្ថែមពីនេះទៅទៀតរដ្ឋាភិបាលថៃក៏គ្រោងនឹងទុកថវិកាចំនួន ២២

សហស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Microsoft លោក Bill Gates កំពុងព្រមានថា សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែស្ថិតក្នុងសភាពលំបាកបំផុតនៅពេល​និយាយពីបញ្ហានៃវីរុស Covid-19។ ហើយគាត់ជឿជាក់ថាសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងដើរទៅរកការឆ្លងរីករាលដាលដ៏ធំមួយផ្សេងទៀតនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Business Insider។ នៅក្នុងកម្មវិធី Global Town Hall របស់ CNN មហាសេដ្ឋីរូបនេះបានព្រមានថា៖ « ការព្យាបាលប្រសើរជាងមុន គឺគ្រា​ន់តែកាត់បន្ថយការស្លាប់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែបើយើងគ្រប់គ្នាមិនបញ្ឈប់ឥរិយាបថដែលយើងគ្រប់គ្នាធ្វើឥឡូវនេះទេ នៅពេលចូលដល់ខែតុលានិងវិច្ឆិកា​ វីរុសនឹងផ្ទុះឡើងវិញ ហើយក្នុងចំនួនច្រើនទៀតផង »។ លោកបានបន្តថា៖ «យើងមិនមានភាពស្វិតស្វាញចំពោះការទាក់ទង ឬការបង្ខំឲ្យនៅដាច់ពីគ្នា ហើយក៏មិនមានមនុស្សជាច្រើននៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានយកចិត្តទុកដាក់ពាក់ម៉ាស់ឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនដែរ។ ខណៈក្រុមនយោបាយខ្លះជំទាស់យ៉ាងសកម្មចំពោះការពាក់ម៉ាស់ ដោយនិយាយថាជាគំនិតមួយដែលមិនមានប្រយោជន៍ ជាពិសេសប្រសិនបើគោលដៅនៃការពាក់ម៉ាស់

ត្រឹមរយៈពេលមួយពព្រិចភ្នែកមហាសេដ្ឋីវ័យក្មេង Mark Zuckerberg ខាតបង់ទឹកប្រាក់ដល់ទៅ ៧ ពាន់លានដុល្លារបន្ទាប់ពីភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុនហ្វេសប៊ុកធ្លាក់ចុ ៨% កាលពីថ្ងៃសុក្រ។ ការធ្លាក់ចុះរួមជាមួយការខាតបង់ប្រាក់មិនចេះតិចនេះ បណ្ដាលមកពីបណ្ដាអ្នកផ្សាយពាណិជ្ជកម្មល្បីៗជាច្រើន​បានប្រកាសថា ពួកគេនឹងប្ដេជ្ញាឈប់ផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនៅលើបណ្ដាញហ្វេសប៊ុករហូតដល់ខែកក្កដា ដើម្បីចូលរួមរិះគន់ពីភាពអសកម្មរបស់ហ្វេសប៊ុកទៅលើរឿងរ៉ាវមួយចំនួន ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងពេលថ្មីៗនេះ រួមទាំងអសកម្មភាពគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីប្រឆាំងនឹងពាក្យពេចន៍ជំរុញការស្អប់ និងព័ត៌មានមិនពិត។ បើយោងតាមសារព័ត៌មាន Business Insider បានឲ្យដឹងថា ការធ្វើពហិការនេះបានធ្វើឲ្យប្រពន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមយក្សមួយនេះពោរពេញដោយភាពច្របូកច្របល់។ ជាមួយគ្នានេះពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំរបស់ខ្លួន ហ្វេសប៊ុកកាលពីថ្ងៃសុក្របានផ្ញើអនុស្សរណៈដល់អ្នកផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដោយសន្យាថា ពង្រឹងឧបករណ៍សុវត្ថិភាព និងការអនុវត្តរបស់ខ្លួន។ បន្ថែមពីនេះទៅទៀតហ្វេសប៊ុកក៏បាននិយាយកាលពីថ្ងៃសុក្រផងដែរថា ខ្លួននឹងចាប់ផ្តើមបែងចែកមាតិការរបស់អ្នកនយោបាយ ដែលបំពានច្បាប់របស់ខ្លួន ប៉ុន្តែយ៉ាងណាការបង្ហោះទាំងនោះនៅតែអាចមានលើ platform ខ្លួនដដែល។ ការធ្វើពហិការនេះ គឺជាគំរូមួយទៀតនៃការបង្កើនឆន្ទៈរបស់ក្រុមហ៊ុនធំៗចូលរួមគាំទ្រជំហររបស់ពួកគេ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសម្ពាធពីនិយោជិក និងអតិថិជនរបស់ពួកគេ។

ឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងវប្បធម៌របស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីនៅឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២០ នេះបានខាតបង់ថវិកាប្រមាណ ៤៥ ពាន់លានរីងហ្គីត (ជាង​ ១០.៥ ពាន់លានដុល្លា) ដោយសារគ្រោះមហន្ដរាយនៃជំងី COVID-19 នេះបើយោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Bernama ។ កាលពីថ្ងៃទី ២៧ ខែមិថុនា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ សិល្បៈ និងវប្បធម៍របស់ម៉ាឡេស៊ី លោកស្រី Nancy Shukri បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា វិស័យទេសចរណ៍គឺជាផ្នែកមួយយ៉ាងសំខាន់នៃវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ដែលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងបំផុតហើយត្រូវបានគេរំពឹងថា ជាផ្នែកចុងក្រោយដែលអាចស្ដារឡើងវិញបាន។ យ៉ាងណាមិញដើម្បីគាំទ្រដល់វិស័យនេះលោកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងទេសចរណ៍ សិល្បៈ និងវប្បធម៌នឹងពង្រឹងគំនិតផ្តួចផ្តើមទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកក្រោមយុទ្ធនាការរបស់ Cuti-Cuti នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ គួររំលឹកផងដែរថា

គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវមេចំនួន ៣៨ខ្សែ សរុបប្រវែង ៩៨.៣៤ គ.ម ក្នុងក្រុងសៀមរាបត្រូវបានសិក្សាក្នុងគោលបំណងដើម្បីចូលរួមលើកកម្ពស់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច សោភណ្ឌភាពទីក្រុងសៀមរាបឲ្យសាកសមជាទីក្រុងទេសចរណ៍វប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្រ្តព្រមទាំងតភ្ជាប់ទីប្រជុំជនក្រុងសៀមរាបទៅតំបន់ដាច់ស្រយាលនៅជាយក្រុង និងជួយ​សម្រួលការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តសៀមរាប។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពិភាក្សារវាងឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ដ្រី ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងឯកឧត្តម ទៀ សីហា អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា កន្លងទៅនេះបានឲ្យដឹងថា ក្រសួងសាធារណ ការ និងដឹកជញ្ជូនរួមជាមួយអភិបាលខេត្តសៀមរាបបានប្រជុំពិភាក្សា ពិនិត្យ និងសិក្សាទៅលើគម្រោងខ្សែផ្លូវមេចំនួន ៣៨ខ្សែ សរុបប្រវែងប្រមាណ ៩៨.៣៤ គ.ម ក្នុងនោះផ្លូវពីរគន្លង មានប្រវែងប្រមាណ ៤៤គ.ម

ប្រទេសជប៉ុន បើកទទួលកម្មករបស់ថៃឱ្យចូលមកធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ដោយសារកង្វះកម្មករជំនាញ។ ជប៉ុនកំពុងផ្តល់ឱកាសការងារចំនួន ១៤ ប្រភេទដល់ពលករបរទេសរួមទាំងពលករថៃដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈនៅប្រទេសជប៉ុនកាលពីមុន។ លេខាធិការនៃក្រសួងការងារលោក Suthi Sukosol បានមានប្រសាសន៍ថា អាទិភាពនឹងត្រូវបានផ្តល់ដល់ពលករថៃដែលបានបញ្ចប់កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈចន្លោះពី ៣ ទៅ ៥ ឆ្នាំនៅប្រទេសជប៉ុនក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការថៃ – ជប៉ុន។ លោកបាននិយាយទៀតថា នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជប៉ុន នឹងស្វាគមន៍កម្មករជំនាញមកពីប្រទេសថៃមកធ្វើការនៅជប៉ុនចាប់ពី ៥ ឆ្នាំឡើងទៅនៃការងារ ៤ ប្រភេទក្នុងចំណោមការងារទាំង ១៤ ប្រភេទដូចជា៖ ការថែទាំសុខភាព ឧស្សាហកម្មសំណង់ ការសម្អាតអគារ និងកសិកម្ម។ ការងារផ្សេងទៀតដែលជប៉ុនត្រូវការនាំចូលកម្មករជំនាញមកពីបរទេសរួមមានផ្នែកគ្រឿងម៉ាស៊ីន និងផលិតកម្មឧបករណ៍ឧស្សាហកម្ម ឧស្សាហកម្មម៉ាស៊ីនអេឡិចត្រូនិច បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន