សម្តេចអគ្គមហាសេ នាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន បានប្រកាសថា ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអ្នកមាន ទាំងអ្នកក្រ ពេលធ្វើតេស្តរកមេរោគកូវីដ-១៩ នៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ គឺពុំមានការបង់ប្រាក់នោះទេ សូម្បីតែ ១សេនឡើយ​ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ថ្មីៗនេះ។ ថ្លែងក្នុងឱកាសបើកយុទ្ធនា ការចាក់ថ្នាំបង្ការជំងឺកូវីដ១៩ សម្រាប់កុមារនិង យុវវ័យ ចាប់ពីអាយុ១២ ដល់ក្រោម១៨ឆ្នាំ នាថ្ងៃទី១ខែសីហាឆ្នាំ២០២១ នេះ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា នៅលើពិភពលោកនេះ មានប្រទេសមិនច្រើនទេ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើតេស្តកូវីដ១៩ មិនយកលុយ ព្យាបាលមិនយកលុយចំពោះពលរដ្ឋខ្លួននិងជនបរទេសដូចកម្ពុជានោះទេ។

ជ្រូកកណ្តុរដែលចិញ្ចឹមដោយជនជាតិដើមភាគតិច កំពុងមានតម្រូវការទីផ្សារខ្ពស់គួរសម ដោយសាតែមានរសជាតិឆ្ងាញ់ ហើយមានការកើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃនូវការបញ្ជាទិញយកទៅលក់នៅរាជធានីភ្នំពេញ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន។ លោកស្រី មាស ថេរ៉ា ជាអាជីវករលក់ និងទទួលខ្វៃជ្រូកនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានប្រាប់វិទ្យុជាតិកម្ពុជាឱ្យដឹងថា ជ្រូកកណ្ដុរដែលគេស្គាល់ថា ជាពូជជ្រូករបស់ក្រុមជនជាតិដើមចិញ្ចឹមលក្ខណៈគ្រួសារព្រលែងនៅក្នុងព្រៃក្រោយផ្ទះ ផ្តល់ចំណីបែបធម្មជាតិ មិនប្រើចំណីគីមី កំពុងទទួលបានការពេញនិយមយកទៅទទួលទានជាខ្លាំង។ អ្នកលក់រូបនេះបានប្រាប់ឱ្យដឹងថា ប្រជាពលរដ្ឋឥឡូវនិយមចូលចិត្តទិញជ្រូកកណ្តុរខ្វៃទៅបរិភោគជាងជ្រូកធម្មតា ព្រោះជ្រូកប្រភេទនេះ សាច់វាឥតមានខ្លាញ់ និងមានឱជារសឆ្ងាញ់ សាច់វារសជាតិបែបធម្មជាតិ ។ «ជ្រូកកណ្តុរវាខុសនឹងជ្រូកខ្មែរ ដោយសារជ្រូកខ្មែរវាអត់ឆ្ងាញ់ វាមានខ្លាញ់ច្រើន ហើយជ្រូកកណ្តុរវាអត់មានខ្លាញ់នោះទេ ប្រជាពលរដ្ឋតែងតែចូលចិត្តញ៉ាំវាខ្លាំង ។ ជ្រូកយើងអាចហៅថាជាជ្រូកធម្មជាតិក៏បានដែរ ខាងក្រុមជនជាតិដើមភាគតិច គាត់ចិញ្ចឹមមិនសូវប្រើថ្នាំនោះទេ គេព្រលែងវាចោលឲ្យស៊ីបន្លែ អ៊ីចឹងការចិញ្ចឹមជ្រូកបែបធម្មជាតិ

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងព័ត៌មានបានឱ្យដឹងថា លោក វ៉ៅ សុខា អភិបាលរងខេត្តកែប នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១នេះ បានលើកឡើងថា ថ្វីត្បិតប្រជុំកោះនីមួយៗក្នុងលម្ហសមុទ្រនៃខេត្តកែប មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែនៅតាមបណ្តាកោះមួយចំនួន ក៏មានប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅដែលភាគច្រើនប្រក បរបរនេសាទ ហើយក្នុងចំណោមកោះទាំងនោះ នឹងមានការអភិវឌ្ឍនាពេលខាងមុខនេះផងដែរ។ លោក វ៉ៅ សុខា បានបញ្ជាក់ថា ប្រជុំកោះមួយចំនួនក្នុងដែនសមុទ្រខេត្តកែប កន្លងមកក៏មានក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនមកសិក្សាគម្រោង ដើម្បីធ្វើការអភិវឌ្ឍនៅលើដែនកោះ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនទាំងនោះក៏មិនទាន់បានកំណត់កាលបរិច្ឆេទឱ្យបានច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។លោកបន្តថា ទោះជាបែបណា ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននៅតាមបណ្តាកោះខ្លះក៏មានពលរដ្ឋរស់នៅ ដែលភាគច្រើនប្រកបមុខរបរនេសាទក្នុងសមុទ្រ។ ដោយឡែក លោក ចក់ ស៊ីនាថ នាយផ្នែកជលផលដំណាក់ស្តេច ខណ្ឌរដ្ឋបាលជល ផល

បុរសម្នាក់បានសម្លាប់សត្វគោដ៏ធំមួយដើម្បីដុតធ្វើម្ហូប ហើយនៅពេលដែលគោឆ្អិន គាត់បាននិយាយទៅកាន់កូនស្រីរបស់គាត់ថា៖ «កូនស្រី! កូនទៅហៅមនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់កូន និងអ្នកជិតខាងរបស់យើងមក ដើម្បីញ៉ាំនេះជាមួយគ្នា »។ លឺដូច្នេះ កូនស្រីរបស់គាត់បានដើរចេញមកក្រៅផ្ទះ ហើយស្រែកថា៖ « សូមជួយពួកយើងផង ផ្ទះរបស់យើងត្រូវភ្លើងឆេះ សូមជួយពន្លត់ភ្លើងពួកយើងផង!»។ ក្រោយពីបានលឺសម្រែករបស់ក្មេងស្រី មួយសន្ទុះក្រោយមកមានមនុស្សមួយក្រុមបានចេញមកក្រៅ ហើយអ្នកផ្សេងទៀតបានធ្វើដូចជាស្ដាប់មិនលឺ។ មនុស្សមួយក្រុមដែលបានមកក៏បានញ៉ាំអាហារជុំគ្នាយ៉ាងសប្បាយរីករាយ ហើយនៅពេលនោះបុរសជាឪពុកបានងាកទៅរកកូនស្រីទាំងទឹកមុខងឿងឆ្ងល់ហើយសួរថា៖ «ប៉ាមិនដែលស្គាល់ ហើយក៏មិនដែលឃើញមនុស្សទាំងនេះពីមុនមកដែរ ដូច្នេះឯណាមនុស្សជាទីស្រាលាញ់របស់កូន សាច់ញាតិ និងអ្នកជិតខាងរបស់យើង?»។ ភ្លាមនោះកូនស្រីបានតបថា៖ «ពួកគេទាំងអស់នេះបានចេញពីផ្ទះពួកគេ ដើម្បីមកជួយពន្លត់ភ្លើងផ្ទះយើង មិនមែនមកដើម្បីពិធីជប់លៀងទេ ដូច្នេះពួកគេ គឺជាអ្នកសមនឹងទទួលបានអាហារ និងភាពសប្បុរសទាំងនេះ »។ គំនិតអប់រំ៖

យោងតាមការបង្ហោះនៅលើគណនីផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ឯកឧត្តម វេង សាខុន រដ្ឋមន្រ្តីនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខប្រមាញ់ និងនេសាទ បានឱ្យដឹងថា ក្នុងរយៈពេល ៧ខែឆ្នាំ២០២១នេះ កម្ពុជាបាននាំចេញកសិផលទៅក្រៅប្រទេសចំនួនសរុប ៥ ០៣២ ៩៦៨,៦០តោន កើនឡើងចំនួន ២ ៣៤២ ៩៨១,៣៩តោន ស្មើនឹង ៨៧,១០% ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០២០។ តួលេខនេះត្រូវបានបង្ហាញ ដោយផ្អែកលើប្រព័ន្ធទិន្នន័យគ្រឹះភូតគាមអនាម័យជាតិ (National Phytosanitary Database) របស់អគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្មនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ កសិផលសំខាន់ៗដែលបាននាំចេញទៅកាន់ ៦៤ប្រទេសមានដូចជា៖ អង្ករ ស្រូវ

ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា មក ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺកូវីដ -១៩ បានប៉ះពាល់ដល់រោងចក្រចំនួន ៥១៨ និងនិយោជិកសរុបចំនួន ៣៦,៨៦១ នាក់នៅក្នុងខេត្តចំនួន ៤៩ នេះបើយោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលគ្រប់គ្រងស្ថានភាពកូវីដ-១៩ (CCSA)។ អ្នកនាំពាក្យ CCSA លោក Taweesilp Visanuyothin បាននិយាយនៅថ្ងៃសុក្រនេះថា ខេត្ត Phetchaburi បានកត់ត្រាចំនួនកម្មករដែលឆ្លងច្រើនបំផុតគឺ ៤,៤៦៤ នាក់តាមពីក្រោយដោយខេត្ត Phetchabun ចំនួន ៣,៤៨៧ នាក់ ខេត្ត Prachuap Khiri Khan ចំនួន ២,៥៣៨នាក់

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់អាកាស ចរណ៍ស៊ីវិលកម្ពុជាបញ្ជាក់ថា ទោះបីក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩ក្តីវឌ្ឍនភាពនៃការកសាងព្រលានយន្តហោះថ្មីទាំង៣កន្លែងកំពុងដំណើរការជាជំហានៗដដែលដើម្បីផ្តល់ភាពងាយ ស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរនិងទទួលបានអ្នកដំណើរតាមផ្លូវ អាកាសកាន់តែច្រើន នាពេលខាងមុននេះ។ ឯកឧត្តម ស៊ីន ចាន់សេរីវុត្ថាអ្នកនាំពាក្យ នៃរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិល បានមានប្រសាសន៍ថា បច្ចុប្បន្ននេះស្ថានភាពការសាងសង់នៅព្រលានយន្តហោះអន្តរ ជាតិទាំងបីកន្លែង ដូចជាព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញថ្មី ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរថ្មី និងព្រលានយន្តហោះតារាសាគរខេត្តកោះកុង នៅតែដំណើរ ការសាងសង់ តាមផែនការដែលបានគ្រោងទុក ទោះបីស្ថិតក្នុងការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈក៏ដោយ ។ ឯកឧត្តមបានឱ្យដឹងទៀតថា ការកសាងព្រលានយន្តហោះទាំងបីកន្លែងនេះ ក្នុងដំណាក់កាលដំបូងគឺជាព្រលានយន្តហោះលំដាប់អន្តរជាតិ ដែលអាចទទួលប្រភេទយន្ត ហោះ អែលវើស ៣៤០ យន្តហោះអែលវើស៣៥០ និងប្រភេទយន្តហោះ ប៊ូអ៊ីង ៤០០. ប្រភេទយន្តហោះប៊ូអ៊ីង៧៤៧

ក្រុមហ៊ុនផលិតឱសថចំនួន ៣០ មកពីប្រទេសឥណ្ឌា គ្រោងសាងសង់ឧទ្យានដើម្បីផលិតឱសថ (Pharma Park) ដំបូងនៅប្រទេស វៀតណាម ហើយឧទ្យានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់របស់ទីក្រុងដាណាងត្រូវបានគេណែនាំថាជាទីតាំងដ៏ល្អសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម ក្រុមពាណិជ្ជកម្មឥណ្ឌាដែលមានចំណែក ៣០% នៃការនាំចេញរបស់ឥណ្ឌា រំពឹងថានឹងសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលផលិតឱសថ និងបំពេញនូវការខ្វះខាតសម្ភារៈនិងឱសថ ដែលផ្គត់ផ្គង់សង្វាក់ផលិតកម្មឱសថរបស់វៀតណាម។ អនុប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រជាជនទីក្រុងដាណាង លោក Ho Ky Minh បាននិយាយថា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឧទ្យានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ចំនួន ១,១៨៤ ហិកតារបស់ទីក្រុង ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាទីតាំងសក្តានុពលសម្រាប់ឧទ្យានឱសថដំបូងគេនៅវៀតណាម។ លោកបានបន្តថា ឧទ្យាននេះនឹងក្លាយជាមេដែកសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន និងអ្នកផលិតឱសថឥណ្ឌា ដោយសារវាផ្តល់នូវលក្ខខ័ណ្ឌនៃការជួលដីដ៏ល្អ ទីតាំងដីត្រូវបានរៀបចំរួចរាល់​ និងការអនុគ្រោះពន្ធ លើប្រាក់ចំណូលនិងគោលនយោបាយពន្ធនាំចូល