សារៈមន្ទីរមួយចំនួននៅទូទាំងប្រទេសជប៉ុនបានចាប់ផ្ដើមប្រមូលសម្ភារៈទាក់ទងនឹងរោគរាត្បាតដែលបង្កឡើងដោយវីរុស Covid-19 ដូចជា ម៉ាស់ និងខិត្តប័ណ្ណ ដើម្បីតាមដានជីវិតប្រចាំថ្ងៃក្នុងកំឡុងពេលផ្ទុះ និងឆ្លង ជាមរតកដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបានកើតឡើងនៅពេលសារមន្ទីរដឹងថា ពួកគេមិនមានកំណត់ត្រានៃការរីករាលដាលនៃជំងឺផ្តាសាយអេស្ប៉ាញដែលបណ្តាលឱ្យមានមនុស្សប្រមាណ ២០ លានទៅ ៥០ លាននាក់បានស្លាប់នៅទូទាំងពិភពលោកកាលពី ១០០ ឆ្នាំមុន។ នៅទីប្រជុំជន Hokkaido នៃរដ្ឋ Urahoro អ្នកស្រុកបានបរិច្ចាគរបស់របរប្រហែល ២០០មុខ ដល់សារមន្ទីរសាធារណៈជាការឆ្លើយតបនឹងសំណើកាលពីខែកុម្ភៈ។ របស់របរទាំងនោះរួមមាន ខិត្តប័ណ្ណទាំងការជូនដំណឹងដល់ប្រជាជនអំពីការលុបចោលនូវពិធីបុណ្យ ប័ណ្ណសំរាប់ទទួលទានអាហារ និងម៉ាស់ដែលចែកចាយដោយរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល។ លោក Makoto Mochida អាយុ ៤៧ ឆ្នាំជាអ្នកអភិរក្សនៅសារមន្ទីរទីក្រុងនៅលើកោះភាគខាងជើងបាននិយាយថា «

កាសែតញូវយ៉កថែមស៍បានរាយការណ៍នៅថ្ងៃសុក្រកាលពីសប្ដាហ៍មុនថា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សរបស់អាមេរិក Microsoft បានកំពុងពិភាក្សាដើម្បីទិញយកក្រុមហ៊ុន TikTok។ ការពិភាក្សានេះបានកើតឡើងបន្ទាប់ពី ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំនិយាយថារដ្ឋបាលរបស់លោកកំពុងពិចារណាលើសកម្មភាពប្រឆាំងនឹង TikTok ដែលជាកម្មវិធីវីដេអូដែលគ្រប់គ្រងដោយជនជាតិចិនទូទាំងពិភពលោកដែលត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថាបានលើកឡើងពីកង្វល់សន្តិសុខជាតិ។ ជាមួយគ្នានេះកាលពីថ្ងៃសុក្រ ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅលោក ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយថា៖ « យើងអាចនឹងហាមឃាត់ TikTok ហើយយើងក៏អាចធ្វើអ្វីច្រើនជាងនេះដែរ »។ ទន្ទឹមនឹងនេះសេតវិមានក៏បាននិយាយផងដែរថា TikTok អាចកេងចំណេញព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកប្រើប្រាស់អាមេរិក ខណៈសមាជិកព្រឹទ្ធសភាគណបក្សសាធារណរដ្ឋបានផ្ញើលិខិតមួយទៅរដ្ឋបាលកាលពីថ្ងៃអង្គារ ដោយព្រមានថាចិនអាចប្រើកម្មវិធីនេះដើម្បីជ្រៀតជ្រែកក្នុងការបោះឆ្នោតអាមេរិក។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក្ដីរបាយការណ៍ពីកាសែតញូវយ៉កថែមស៍និយាយថា គេមិនច្បាស់ទេថាតើកិច្ចពិភាក្សាបានរីកចម្រើនដល់កម្រិតណា ខណៈក្រុមហ៊ុន TikTok បានបដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយលើរបាយការណ៍នេះទេ ប៉ុន្តែបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃសុក្រថា

ទោះបីជាប្រទេសថៃ​មិនមានការឆ្លងនៃជំងឺ Covid-19 នៅក្នុងស្រុកអស់រយៈពេលជាង ២ ខែក៏ដោយ ក៏សេដ្ឋកិច្ចថៃនៅតែកំពុងធ្លាក់ចុះ ដោយសារតែអាជីវកម្មជាច្រើនបានបិទទ្វារ ហើយគ្មានភ្ញៀវទេសចរណាម្នាក់ចូលមកក្នុងប្រទេសនេះឡើយ។ ធនាគារ Krungthai បានផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍មួយដោយបញ្ជាក់ថា វានឹងចំណាយពេល ២ ទៅ ៣ ឆ្នាំទៀតសម្រាប់ការស្តារសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសថៃ ខណៈដែលសុខភាព និងអាជីវកម្មឌីជីថលនឹងកាន់តែប្រសើរឡើងនាពេលអនាគត់។ លោក Payong Srivanich ប្រធានធនាគារ Krungthai បានដកស្រង់សម្តីពីរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលបញ្ជាក់ថា ជំងឺរាតត្បាត Covid-19 គឺជាវិបត្តិពិភពលោកដ៏អាក្រក់បំផុតចាប់តាំងពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ នៅឆ្នាំ ២០២១ ជំងឺរាតត្បាមួយនេះនឹងបង្កឱ្យមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងដល់ ៦០% នៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកហើយវានឹងចំណាយពេល

យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលចំណីអាហារនិងឱសថ (FDA) និងមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងជំងឺ (CDC) បានឱ្យដឹងថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងមានការផ្ទុះឡើងនៃការឆ្លងមេរោគ Salmonella Newport ដែលរកឃើញនៅលើប្រភេទខ្ទឹមក្រហមនិងខ្ទឹមបារាំង ហើយពេលនេះវាបានឆ្លងដល់មនុស្សជិត ៤០០ នាក់ហើយ។ ខ្ទឹមទាំងនោះត្រូវបានចែកចាយដោយក្រុមហ៊ុន Thomson International Inc ដែលមានមូលដ្ឋាននៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ហើយឥឡូវនេះក្រុមហ៊ុនកំពុងប្រកាសប្រមូលខ្ទឹមបារាំងនេះមកវិញ ដោយសារហានិភ័យនៃមេរោគ​ Salmonella ។ ខ្ទឹមទាំងនោះត្រូវបានគេដឹងថា បានវេចខ្ចប់ដោយ Thomson International Inc ទៅក្នុងប្រ៊េនចំនួន ១១ របស់ខ្លួនរួមមាន៖ Thomson Premium, TLC Thomson International,

ក្នុងអំឡុងពេលដែលពិភពលោកកំពុងជួបការរាតត្បាតជំងឺ Covid-19 នេះ បានធ្វើឲ្យកម្ពុជាកំពុងទទួលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់វិស័យទេសចរណ៍ និងបានធ្វើឲ្យអាជីវកម្មធំៗនៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ជាង ៣,០០០ អាជីវកម្មបានបិទទ្វារ ហើយមួយចំនួនទៀតក៏ផ្អាកអាជីវកម្មផងដែរ។ នេះបើយោងតាមប្រសាសន៍របស់ឯកឧត្តម ថោង ខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ដែលបានលើកឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅនេះ។ ឯកឧត្តមបានបន្តថា ប្រការនេះបានធ្វើឱ្យបាត់បង់ការងារក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ជាង ៥០,០០០នាក់ ដោយសារមិនមានភ្ញៀវអន្តរជាតិចូលមកទស្សនាកម្ពុជា។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ នាថ្ងៃដដែលនោះឯកឧត្តមរដ្ឋ​មន្រ្តីបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំគ្នាជាមួយវិស័យឯកជនក្នុងវិស័យទេសចរណ៍មួយចំនួននៅកម្ពុជា ដើម្បីរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រទទួលវត្តមានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិបណ្ដើរៗឡើងវិញ ដែលធានាជាដាច់ខាតនូវសុវត្ថិភាពពីជំងឺ COVID-19។ មុនឈានដល់កិច្ចប្រជុំនេះ ក្រសួងទេសចរណ៍បានរៀបចំសេចក្តីព្រាងគោលការណ៍ណែនាំស្តីពី ការធ្វើដំណើរដោយកន្លែង Travel Bubble or One way Closed-loop Charted

ធនាគារអភិវឌ្ឍជនបទ និងកសិកម្មបានសម្រួលនីតិវិធីដោយផ្តល់លទ្ធកម្ចីដល់ប្រជាកសិករដែលខ្ចីម្តងហើយ អាចខ្ចីម្តងទៀតបាន ដើម្បីយកទៅពង្រីកអាជីវកម្ម ខណៈដែលរាជរដ្ឋាភិបាលបញ្ចេញកញ្ចប់ថវិកាចំនួន​​ ៥០លានដុល្លារដល់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ និងកសិកម្មក្នុងការផ្តល់កម្ចីដល់ប្រជាកសិករ។ ឯកឧត្តម កៅ ថាច អគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម ហៅកាត់ថា (ARDB) បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុជាតិកម្ពុជាឲ្យដឹងថា ធនាគារបានសម្រួលនិតិវិធីដល់ប្រជាកសិករដែលបានខ្ចីលុយលើកទី១ហើយ អាចខ្ចីលុយលើកទី២ បានបន្តទៀត ដើម្បីពង្រីកនៅអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។ ឯកឧត្តមបន្តថា ក្នុងកម្ចីនេះត្រូវការរយៈពេលត្រឹមតែ ៣សប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ ដោយប្រជាកសិករមានឯកសារត្រឹមត្រូវ។ ជាមួយគ្នានេះឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ថា ករណីដែលអ្នកខ្ចីបានធ្វើការសងលុយមុនកាលកំណត់នោះ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជននិងកសិកម្ម គ្មានការពិន័យអ្វីនោះទេ ដោយធនាគារនឹងអាចមានប្រាក់បន្ថែមសម្រាប់ជួយដល់កសិករដ៏ទៃទៀត។ ឯកឧត្តមបានឲ្យដឹងទៀតថា ធនាគារក៏មានក្រុមការងារបច្ចេកទេសកសិកម្មផងដែរ ក្នុងការចុះជួយជាគំនិត ទាំងបច្ចេទេសនៃការដាំដុះ ការចិញ្ចឹម ព័ត៌មានទីផ្សារ

កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីដែលបានកែសម្រួលឡើងវិញរវាងប្រទេសជប៉ុន និងអាស៊ានជួយសម្រួលដល់លំហូរសេវាកម្មនិងការវិនិយោគឆ្លងកាត់ព្រំដែនបាន​ចូលជាធរមាននាថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០១ ខែសីហានេះ។ កិច្ចព្រមព្រមព្រៀងនេះបានចូលជាធរមានសម្រាប់ប្រទេសជប៉ុននិងសមាជិកអាស៊ានចំនួន ៥ គឺប្រទេសឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា សិង្ហបុរី ថៃ និងវៀតណាម។ ខណៈសមាជិក ៥ ទៀតគឺ ប្រទេសប្រ៊ុយណេ កម្ពុជា ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី និងហ្វីលីពីន នឹងចូលរួមនៅពេលពួកគេបញ្ចប់នីតិវិធីក្នុងស្រុក។ គួរឲ្យដឹងផងដែរថា អាស៊ានទាំងមូលគឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំទី ២ របស់ជប៉ុនបន្ទាប់ពីប្រទេសចិនដោយការនាំចេញទៅកាន់ប្លុកមានចំនួនសរុប ១២.៦ ទ្រីលានយ៉េន (១២០ ពាន់លានដុល្លារ) នៅឆ្នាំ២០១៨ និងការនាំចូលមានចំនួន ១២.៤ ទ្រីលានយ៉េននេះបើយោងតាមទិន្នន័យរបស់ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ។ ជាមួយគ្នានេះអាស៊ាន គឺជាទីផ្សារដ៏សំខាន់សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនក៏ដូចជាបណ្តាញភ្ជាប់ដ៏សំខាន់នៅក្នុងចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់

ប្រាក់ចំណូលក្នុងកាស៊ីណូនៅម៉ាកាវបានធ្លាក់ចុះ ៩៤.៥% នៅក្នុងខែកក្កដា បើធៀបនឹងឆ្នាំមុនដោយសារការបាត់បង់ភ្ញៀវទេសចរ ទោះបីជាមានការបន្ធូរបន្ថយនៃការរឹតបន្តឹងក៏ដោយ ក៏កាស៊ីណូដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងពិភពលោកមួយនេះមានការកើនឡើងនៃអ្នកលេងល្បែងតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ តួលេខក្នុងខែកក្កដា មានចំនួន ១.៣ ពាន់លានប៉ាតាកា (១៦២.៩ លានដុល្លារ) គឺស្របនឹងការរំពឹងទុករបស់អ្នកវិភាគដែលថានឹងធ្លាក់ចុះប្រហែល ៩៥% ។ កាស៊ីណូកំពុងប្រឈម នឹងការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ត្រីមាសទី២ ដោយមិនមានក្តីសង្ឃឹម សម្រាប់ការងើបឡើងវិញក្នុងរយៈពេលខ្លីនោះទេ ដោយសារតែការឡើងជាថ្មីនៃជំងឺ Covid-19 បង្កភាពមិនប្រាកដប្រជាក្នុងការផ្ដល់ទិដ្ឋាការធ្វើដំណើរឡើងវិញដល់ជនបរទេស។ ខណៈមានការបន្ធូរបន្ថយមួយចំនួនសម្រាប់អ្នកដំណើរនៅម៉ាកាវ ប៉ុន្តែមានភ្ញៀវទេសចរប្រហែល ២០០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយថ្ងៃនៅក្នុងខែកក្កដា ដែលជាចំណែកតូចមួយបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន ដែលក្នុងមួយថ្ងៃមានភ្ញៀវទេសចរចំនួន ១០៨,០០០ ៕ អត្ថបទ៖ នីតា ប្រភព៖ channelnewsasia