លោក Paul Romer អតីតប្រធានសេដ្ឋវិទូធនាគារពិភពលោកដែលបានឈ្នះពានរង្វាន់ណូបែលនៅឆ្នាំ២០១៨ បានប្រាប់កាសែត Washington Post ថារដ្ឋាភិបាលគួរតែធ្វើតេស្តលើមនុស្សគ្រប៉គ្នានៅសហរដ្ឋអាមេរិករៀងរាល់ ២ សប្តាហ៍ម្តង ហើយញែកអ្នកដែលបានធ្វើតេស្តវិជ្ជមានឲ្យនៅដាច់ដោយឡែក។ ការធ្វើដូច្នេះគឺដើម្បីឱ្យប្រទេសនេះ វិលមករកភាពប្រក្រតីវិញនៅរដូវក្តៅខាងនេះ។ ជាមួយគ្នានេះលោកបាននិយាយថា ការធ្វើតេស្តនេះសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវចំណាយប្រហែល ១០០​ ពាន់ដុល្លារដែលជាចំនួនច្រើនក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវានៅតិចជាងអ្វីដែលសភាបានចំណាយរួចហើយគឺ ទឹកប្រាក់ចំនួន ២ទ្រីលានដុល្លារ លើការដោះស្រាយទៅលើការរាតត្បាតនសវីរុស។ មិនតែប៉ុណ្ណោះលោកបានបន្តថា រដ្ឋាភិបាលនឹងត្រូវចំណាយកាន់តែច្រើនជាងនេះ ប្រសិនបើប្រទេសនៅតែមានការរាតត្បាត ហើយផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសនៅតែបិទ។ អតីតប្រធានសេដ្ឋវិទូបានលើកឡើងថា៖ « វាស្ថិតក្នុងការគ្រប់គ្រងរបស់យើងទាំងស្រុងក្នុងការជួសជុលបញ្ហានេះ។ យើងគួរតែចំណាយប្រាក់ ១០០ ពាន់លានដុល្លារលើការសាកល្បង យើងគួរតែធ្វើវាឱ្យដំណើរការ វាមិនពិបាកនោះទេ”។ យ៉ាងណាមិញគិតត្រឹមថ្ងៃទី

ក្រុមហ៊ុន General Motor Co, Ford Motor Co និង Fiat Chrysler Automobiles NV កំពុងកំណត់យកថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆាប់ៗនេះ ដើម្បីបន្តផលិតកម្មនៅរោងចក្ររបស់ពួកគេនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់ពីបានបិទទ្វាររោងចក្រកាលពីខែមីនាដោយសារតែការផ្ទុះឡើងនៃវីរុស Covid-19។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Channel News Asia នាថ្ងៃទី២៨ ខែមេសានេះបានឲ្យដឹងថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះប្រតិបត្តិករនានាទទួលបានដំណោះស្រាយបណ្ដោះអាសន្នមួយ បន្ទាប់ពីបើកកិច្ចពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំសហជីពកម្មករនៅសហរដៅសហរដ្ឋអាមេរិក (United Auto Workers) និងថ្នាក់ដឹកនាំការិយាល័យអភិបាលរដ្ឋ Michigan លោកស្រី Gretchen Whitmer។

ចាប់តាំងពីវីរុស Covid-19 បានផ្ទុះឡើងនិងបានរាតត្បាតនៅតាមបណ្ដាប្រទេសជាច្រើននៅលើពិភពលោក គេសង្កេតឃើញថាប្រទេសចិនដែលជាប្រភពនៃការផ្ទុះឡើងនៃវីរុស និងជាជនរងគ្រោះបានក្លាយជាអ្នកជួយសង្គ្រោះប្រទេសជាច្រើនក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ម៉ាស់ សម្ភារៈវេជ្ជសាស្រ្ត និងក្រុមគ្រូពេទ្យជំនាញទៅកាន់ប្រទេសដែលជាមហាមិត្ត និងតំបន់ដែលរងគ្រោះខ្លាំង។ ជាក់ស្ដែងគិតមកទល់ពេលនេះប្រទេសចិនបានបរិច្ចាគឧបករណ៍ដល់ប្រទេសជាង ១០០ រួចមកហើយ។ ការរាត​ត្បាតនៃវីរុសនេះបាន​ផ្ដល់ឱកាសដល់ប្រទេសចិនក្នុងការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតល្អជាមួយបណ្ដាប្រទេសជាច្រើនតាមរយៈការផ្ដល់ម៉ាស់ ឧបករណ៍ធ្វើតេស្ត៍ បំពង់ខ្យល់ និងទែម៉ូម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែខណៈពេលទំនាក់ទំនងការទូតរបស់ប្រទេសចិនកំពុងរីកចម្រើន ស្រាប់តែពេលថ្មីៗនេះលេចមុខអ្នកប្រកួតប្រជែងថ្មីគឺប្រទេសវៀតណាម។ តាមរយៈការបរិច្ចាគម៉ាស់រាប់រយពាន់ដល់ប្រទេសជិតខាងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងបណ្តាប្រទេសអ៉ឺរ៉ុបក៏ដូចជាការលក់ឧបករណ៍ការពារដល់សហរដ្ឋអាមេរិកប្រទេសវៀតណាមបានទទួលការដឹងគុណនិងការទុកចិត្តពីមេដឹកនាំពិភពលោក។ ជាមួយគ្នានេះក្រុមហ៊ុនវៀតណាមចំនួន ៤០ កំពុងផលិតម៉ាស់ហើយវៀតណាមអះអាងថាខ្លួនមានសមត្ថភាពបន្ថែមទៀតប្រសិនបើចាំបាច់។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរប្រទេសវៀតណាមទទួលបានការសរសើរចំពោះគុណភាព និងមុខងារនៃការនាំចេញរបស់ខ្លួន។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោកដូណាល់ត្រាំបានថ្លែងអំណរគុណជាសាធារណៈបន្ទាប់ពីប្រទេសរបស់លោកបានទិញសម្លៀកបំពាក់ចំនួន ៤៥០,០០០ឈុត ពីប្រទេសវៀតណាម។ ខណៈប្រទេសចិនបានទទួលរងនូវភាពអាម៉ាស់នៅពេលដែលក្រុមលក់រាយនៅអ៉ឺរ៉ុបបានខកចិត្តបញ្ជូនទំនិញដែលមានគុណភាពមិនល្អរាប់រយពាន់ត្រឡប់មកវិញ។ ហេតុដូច្នេះ​ហើយទោះបីជាវូហានដែលជាកន្លែងផ្ទុះឡើងនៃវីរុស Covid-19 ឥឡូវកំពុងវិលត្រឡប់ទៅរកទម្រង់ធម្មតាខ្លះវិញក៏ដោយ ក៏ប្រទេសចិនកំពុងតែប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងគ្រោះមហន្តរាយនៃទំនាក់ទំនងសាធារណៈ។ ទីក្រុងប៉េកាំងត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទលាក់បាំងប្រភពនៃការផ្ទុះដំបូង និងការរាយការណ៍អំពីការឆ្លងនិងការស្លាប់។

ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនចំនួនពីរ ដែល​ជាក្រុមហ៊ុនផលិតថាមពលកកើតឡើងវិញមានឈ្មោះថា Aura Green Energy Co និងក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ប្រព័ន្ធបន្ទះសូឡា WWB Corp បានសហការគ្នាបង្កើតអាជីវកម្មផលិតថាមពលកូនកាត់រួមផ្សំថាមពលជីវម៉ាស និងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២១ ក្នុងគោលបំណងជួយធានាដល់ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលឲ្យមានស្ថេរភាព។ ក្នុងនោះផងដែរក្រុមហ៊ុនទាំងពីរគ្រោងនឹងសាងសង់រោងចក្រសម្រាប់ផលិតថាមពលដោយប្រើអង្កាមជាឥន្ធនៈនៅក្នុងរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវក្បែរទីក្រុងភ្នំពេញរួមជាមួយផ្ទាំងសូឡា។ ក្រោមគម្រោងដែលមានតម្លៃ ៤០០ លានយ៉េន (៣.៧ លានដុល្លារ) រោងចក្ររោងចក្រថាមពលបៃតងបានរួមបញ្ចូលគ្នាដែលមានសមត្ថភាពសរុប ១៥០០ គីឡូវ៉ាត់។ ថាមពលទាំងនេះ នឹងត្រូវផ្គត់ផ្គង់ដល់រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវរបស់ក្រុមហ៊ុន អង្គរកសិកម្មរុងរឿង (Angkor Kasekam Roongroeung Co., Ltd) ដែលជាអ្នកផលិតអង្ករក្នុងស្រុកដ៏ធំមួយនៅក្នុងខេត្តកណ្តាល ដោយមានផែនការលក់នូវថាមពលដែលលើសទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនថាមពលក្នុងស្រុកណាមួយ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនទាំងពីរបានបង្កើតការបណ្តាក់ទុនរួមគ្នានៅកម្ពុជា កាលពីខែកុម្ភៈសម្រាប់អាជីវកម្មនេះ

ភ្នំពេញ៖ ក្នុងឱកាសបើកសន្និសីទសារព័ត៌មានស្ដីពី «បច្ចុប្បន្នភាពជំងឺកូវីដ-១៩ » កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០នេះ លោកជំទាវ យក់ សម្បត្តិ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាលបានមានប្រសាសន៍ថា នាពេលបច្ចុប្បន្នក្រសួងសុខាភិបាលបានចុះកិច្ចសន្យាក្នុងការទិញម៉ាស់ពីបណ្ដាក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន ដើម្បីត្រៀមទុកឆ្លើយតបក្នុងករណីណាមួយដែលអាចនឹងផ្ទុះឡើងភ្លាមៗ បើទោះបីជាពេលនេះក្រសួង បានព្យាបាលអ្នកដែលបានឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ ជាសះស្បើយច្រើនក៏ដោយ។ លោកជំទាវបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា នៅក្នុងពេលនេះក្រសួងបានចុះកិច្ចសន្យាជាមួយក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកក្នុងការទិញម៉ាស់ក្រណាត់ ដោយមានគម្រោងទិញចំនួន ២លានម៉ាស់ ដើម្បីចែកជូនបងប្អូនកម្មករ កម្មការនី និងពលករ ប្រសិនបើមានការរីករាលដាលជាទ្រង់ទ្រាយធំណាមួយកើតឡើងភ្លាមៗនៅក្នុងប្រទេសយើង។ បន្ថែមពីនេះយោងតាមប្រសាសន៍របស់លោកជំទាវ បានឲ្យដឹងថា ក្រសួងសុខាភិបាលបានចុះកិច្ចសន្យាជាមួយក្រុមហ៊ុនចំនួន ៤ ដោយប្រភេទ surgical mask (ម៉ាស់ធម្មតា) និងម៉ាស់ N95

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានចិន Xinhua កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានឲ្យដឹងថា ប្រាក់ចំណេញរបស់ប្រតិបត្តិករទូរស័ព្ទចល័តកំពូលៗទាំង ៣ របស់ចិននៅក្នុងត្រីមាសទី១ នៃឆ្នាំ២០២០ នេះមានចំនួន សរុបប្រមាណ ៣២.៥ ពាន់លានយ័ន (ប្រហែល ៤.៥៩ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក) បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ​មុនៗ។ តាមរយៈចំនួនប្រាក់ចំនេញនៅត្រីមាសទី១ នេះបានបង្ហាញពីការធ្លាក់ចុះប្រាក់ចំណេញសុទ្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន China Mobile (០.៨%), China Telecom (២.២%) និង China Unicom ( ១៣.៩%) ដោយសារផលប៉ះពាល់ដោយការផ្ទុះឡើងនៃការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺឆ្លងវីរុសកូវីដ-១៩។ ប៉ុន្តែទោះបីជានេក្ដី ចំនួនអតិថិជនដែលបានត្ជាប់បណ្ដាញ 5G មានការកើនឡើងនៅក្នុងត្រីមាសទី១

ជាការពិតណាស់មនុស្សជាច្រើនតែងបណ្ដែតបណ្ដោយខ្លួនទៅតាមពេលវេលា ដែលចេះតែរំកិលទៅមុខយ៉ាងលឿន ដោយមិនបានរៀបចំគោលដៅរបស់ខ្លួនឲ្យបានច្បាស់លាស់នោះទេ។ ជាក់ស្ដែងពួកគេតែងមានទម្លាប់មិនល្អ និងលេសដោះសារជាច្រើននៅក្នុងជិវិតប្រចាំថ្ងៃ​ ដែលទាំងនោះធ្វើឲ្យពួកគេត្រូវខ្ជះខ្ជាយពេលចោលយ៉ាងច្រើន ហើយចុងក្រោយបានត្រឹមតែការសោកស្ដាយ និងមានវិប្បដិសេរីប៉ុណ្ណោះព្រោះពេលវេលាមិនអាចត្រលប់ក្រោយបានឡើយ។ ជាក់ស្ដែងលោក Steve Jobs សហស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Apple ក៏ធ្លាប់បាននិយាយផងដែរអំពីការខ្ជះខ្ជាយពេលវេលា ទៅកាន់និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យស្ទែនហ្វដក្នុងឆ្នាំ២០០៥។ នាឱកាសនោះគាត់បានលើកឡើងអំពីការស្លាប់ បន្ទាប់ពីគាត់ដឹងថាខ្លួនមានជំងឺមហារីកលំពែង។ គាត់បាននិយាយថា គ្មាននរណាម្នាក់ចង់ស្លាប់ទេ សូម្បីតែមនុស្សដែលចង់ឡើងទៅឋានសួគ៌ក៏មិនចង់ស្លាប់ដើម្បីទៅទីនោះដែរ ប៉ុន្តែក៏គ្មាននរណាម្នាក់បានរួចផុតពីវាឡើយ។ ដូច្នេះហើយទើបអតីតនាយកប្រតិបត្តិរូបនេះ បានលើកឡើងថា៖ « ពេលវេលារបស់អ្នកមានកំណត់ដូច្នេះកុំខ្ជះខ្ជាយវាដើម្បីរស់នៅក្នុងជីវិតអ្នកដទៃ » ដោយគាត់បានពន្យល់យ៉ាងជាក់ច្បាស់ថា កុំជាប់អន្ទាក់ដោយជំនឿដែលកំពុងរស់នៅដោយលទ្ធផលនៃការគិតរបស់អ្នកដទៃ។ កុំទុកឱ្យសំលេងរំខានរបស់មតិអ្នកដទៃលង់នឹងសម្លេងខាងក្នុងរបស់អ្នក។ ហើយសំខាន់បំផុតមានភាពក្លាហានធ្វើតាមបេះដូង និងវិចារណញាណរបស់អ្នក ព្រោះពួកគេដឹងពីអ្វីដែលអ្នកចង់បាន និងប្រែក្លាយទៅថ្ងៃមុខ អ្វីៗផ្សេងទៀតគឺរឿងបន្ទាប់៕

គម្រោងការពារទឹកជំនន់នៅរាជធានីភ្នំពេញនៅក្នុងតំបន់វត្តភ្នំ និងទួលគោក ក្រោមគម្រោងហិរញ្ញប្បទានឥតសំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន កំពុងដំណើរការយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំហើយរំពឹងថា នឹងបញ្ចប់នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ ដែលធ្វើឲ្យរាជធានីភ្នំពេញចាកផុតពីភាពលិចលង់ដោយជំនន់ទឹកភ្លៀង នេះបើយោងតាមការអះអាងរបស់ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា ឯកឧត្តម មិកាមិ ម៉ាសាហ៊ីរ៉ូ (MIKAMI Masahiro)។ ថ្លែងតាមរយៈសារជាវីដេអូនៅចុងសប្តាហ៍នេះ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូត បានបញ្ជាក់ថា នៅតំបន់វត្តភ្នំក្រុមការងាររបស់ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន (JICA) និងសាលារាជធានីភ្នំពេញកំពុងជីកដាក់លូជម្រៅ៧ម៉ែត្រ ហើយគម្រោងការពារទឹកជំនន់នៅតំបន់ទួលគោគក៏កំពុងដំណើរការទៅមុខយ៉ាងល្អប្រសើរ។ ឯកឧត្តមបានបន្តថា គម្រោងការពារទឹកជំនន់នៅតំបន់វត្តភ្នំ និងទួលគោគឥឡូវនេះ កំពុងដំណើរការ ហើយកំពុងបង្កផលវិបាកដល់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះការធ្វើចរាចរដោយសារតែការបិទផ្លូវ ដែលបញ្ហានេះស្ថានទូតជប៉ុនបានទទូចសុំការយោគយល់។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថាគម្រោងការពារ និងកែលំអប្រព័ន្ធប្រឡាយលូជំហានទី៤ ដែលជាជំនួយឥតសំណងរបស់រដ្ឋាភិបាល មានទឹកប្រាក់សរុបប្រមាណ ៣៦លានដុល្លារអាមេរិក ត្រូវបានបើកការដ្ឋាន សាងសង់កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩