(បាងកក)៖ គណៈប្រតិភូកម្ពុជា-ថៃ បានជួបពិភាក្សាអំពីលទ្ធភាពក្នុងការបើកច្រកអន្ដរជាតិសំខាន់ៗឡើងវិញ ដែលស្ថិតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីទម្លាយភាពជាប់គាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ដែលបណ្តាលមកពីវិធានការណ៍រឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរចេញចូល ដើម្បីបង្ការការរីករាលដាលនៃជំងឺ Covid-19 ។ កិច្ចពិភាក្សានេះ បានធ្វើឡើងកាលពីរសៀលថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ រវាងប្រតិភូកម្ពុជា ដឹកនាំដោយ ឯកឧត្តម អ៊ូក សោភ័ណ ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសថៃ និងប្រតិភូធុរជនថៃ ដឹកនាំដោយលោក ឆានីត ចាន់ឆៃណារ៉ុង (Chanitr Charnchainarong) ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចថៃឡង់ដ៏-កម្ពុជា នៅស្ថានឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជា នាទីក្រុងបាងកក។ ឯកឧត្ដម អ៊ូក ​​​​សោភ័ណ បានមានប្រសាសន៍ថា ភាគីទាំងពីរគ្រោងលើកសំណើទៅកាន់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីបើកច្រកអន្ដរជាតិប៉ោយប៉ែត-ខ្លងលឹក

រដ្ឋាភិបាលថៃបានតែងតាំងឧទ្យានព្រៃ Tham Luang នៅខេត្តឈៀងរ៉ៃ ភាគខាងជើងនៃប្រទេសថៃក្នុងនាមជាបេតិកភណ្ឌអាស៊ាន បន្ទាប់ពីឧទ្យាននេះបានល្បីសុះសាយជុំវិញពិភពលោកនៅពេលដែលព័ត៌មានក្មេងប្រុស ១៣នាក់ និងគ្រូបង្វឹកបាល់ទាត់របស់ពួកគេបានជាប់នៅក្នុងរូងភ្នំ Tham Luang បន្ទាប់ពីមានទឹកជំនន់។ យ៉ាងណាមិញថ្ងៃនេះ គឺជាថ្ងៃគម្រប់ ២ឆ្នាំដែលអ្នកទាំង ១៤ ត្រូវបានរកឃើញនៅរស់ដោយក្រុមអ្នកមុជទឹកស្ម័គ្រចិត្តមកពីចក្រភពអង់គ្លេសនិងថៃ ដោយនៅដំណាក់កាលនោះពួកគេបានបាត់ខ្លួនអស់រយៈពេល ៩ ថ្ងៃ រួមទាំងប្រើពេលដើម្បីយកពួកគេចេញមកវិញសរុបទាំងអស់ចំនួន ១៩ថ្ងៃ។ ឧទ្យានព្រៃ Tham Luang កំពុងឆ្លងកាត់ដំណើរការដើម្បីក្លាយជាឧទ្យានជាតិ ហើយបន្ទាប់ពីមានសំណើរពីក្រសួងធនធានធម្មជាតិ និងបរិស្ថានរបស់ប្រទេសថៃ នឹងត្រូវបានគេតែងតាំងជាបេតិកភណ្ឌអាស៊ាន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ឧទ្យានជាតិ Khao Sok នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃក៏ត្រូវបានគេតែងតាំងផងដែរ ខណៈចំណាត់ថ្នាក់នេះនឹងជម្រុញទម្រង់នៃឧទ្យានទាំងពីរ

សហគមន៍អ៊ឺរ៉ុបបានព្រមព្រៀងដកការរឹតត្បិតការធ្វើដំណើរសម្រាប់ ១៤ ប្រទេស ចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែកក្កដា នេះទៅ។ សហគមន៍អ៊ឺរ៉ុបបានហាមឃាត់ការចូលពីខាងក្រៅប្លុករបស់ខ្លួន ចាប់តាំងពីខែមីនា មកម្លេះ ដោយសារការរាតត្បាតនៃជំងឺ Covid-19 ។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ សហភាពអឺរ៉ុបកំពុងពិចារណាលើការដកការរឹតត្បិតជាដំណាក់កាល សម្រាប់វិស្សមកាលរដូវក្តៅខណៈដែលសេដ្ឋកិច្ចចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាពឡើងវិញ។ ប្រទេសទាំង ១៤ ដែលបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលសហភាពអ៊ឺរ៉ុបរួមមាន៖ ប្រទេសជប៉ុន អូស្រ្តាលី នូវែលសេឡង់ កូរ៉េខាងត្បូង និងកាណាដាផងដែរ។ ចំពោះប្រទេសចិនសហភាពអឺរ៉ុបបាននិយាយថា ផ្អែកលើការឯកភាពគ្នានឹងអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដំណើរពីប្រទេសចិនចូលក្នុងប្លុកខ្លួនបាន លុះត្រាតែប្រទេសចិនទទួលយកភ្ញៀវពីសហភាពអឺរ៉ុបជាមុនសិន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សហរដ្ឋអាមេរិក និងរុស្ស៊ីមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលសភាពអ៊ឹរ៉ុបនោះទេ។ សហភាពអឺរ៉ុបក៏បានកំណត់លក្ខខណ្ឌសម្រាប់ការបើកព្រំដែនរបស់ខ្លួនឡើងវិញ ដោយលក្ខខណ្ឌមួយក្នុងចំណោមលក្ខខណ្ឌទាំងអស់ គឺអាស្រ័យទៅលើចំនួនអ្នកឆ្លងនៅក្នុងប្រទេសនីមួយៗ បានន័យថាក្នុងករណីមនុស្ស

អូស្រ្តាលី​ចាប់អារម្មណ៍ក្នងការវិនិយោគលើថាមពលកកើតឡើងវិញនៅកម្ពុជាដូចជា ថាមពលវារីអគ្គិសនី និងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងព័ត៌មាននាថ្ងៃទី០២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ នេះ។ ចំណាប់អារម្មណ៍ដែលបានគូសបញ្ជាក់នៅទីនេះត្រូវបានលើកឡើងកាលពីម្សិលមិញដោយឯកអគ្គរដ្ឋទូតអូស្ត្រាលី ដែលទើបតែងតាំងថ្មីប្រចាំនៅកម្ពុជាឯកឧត្តម Pablo Chiho Kang ក្នុងឱកាសជួបជាមួយឧកញ៉ា គិត ម៉េង ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា។ ជាកិច្ចឆ្លើយតបលោកឧកញ៉ា គិត ម៉េង បានស្វាគមន៍ការចាប់អារម្មណ៍របស់ភាគីអូស្ត្រាលី ដោយបញ្ជាក់ថាលោកបានត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនអូស្រ្តាលីដែលមានបំណងវិនិយោគនៅកម្ពុជា។ ខណៈក្រុមហ៊ុនអូស្ត្រាលីធំ ៗ ដែលវិនិយោគនៅកម្ពុជារួមមានធនាគារ ANZ, ក្រុមហ៊ុន Toll Group, វីងជាដើម។ បន្ថែមពីនេះលោកឧកញ៉ាបានរំលឹកពីការចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មរបស់អូស្រ្តាលី ក្នុងដំណើរការកសាងសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា។ លោកក៏បានសម្តែងក្តីសង្ឃឹម និងអរគុណចំពោះបេសកកម្មការទូតរបស់លោក

ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោក Jeff Bezos បានកើនឡើងដល់កំពូលទោះបីជាគាត់បានឱ្យភាគហ៊ុនចំនួន ១ ភាគ ៤ របស់ក្រុមហ៊ុន Amazon.com Inc ទៅប្រពន្ធរបស់គាត់ដើម្បីដោះស្រាយក្នុងការលែងលះកាលពីឆ្នាំមុនក៏ដោយ។ ភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុនលក់រាយដែលមានទីតាំងនៅទីក្រុង Seattle បានកើនឡើង ៤.៤% កាលពីថ្ងៃពុធ គឺជាតម្លៃខ្ពស់បំផុតដែលទទួលបានចំនួន ២៨៧៨.៧០ ដុល្លារ ធ្វើឱ្យទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់ឈានមុខគេលើពិភពលោករហូតដល់ ១៧១.៦ ពាន់លានដុល្លារ។ ចំនួននេះខ្ពស់ជាងកាលពីឆ្នាំមុនៗដែលមានត្រឹមតែ ១៦៧.៧ ពាន់លានដុល្លារ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ នេះបើយោងតាមសន្ទស្សន៍មហាសេដ្ឋីរបស់ Bloomberg ។ ប្រាក់ចំណេញរបស់គាត់មានចំនួន ៥៦.៧

ក្រុមហ៊ុន NPC International ជាក្រុមហ៊ុនដែលគ្រប់គ្រង និងដំណើរការហាង Pizza Hut ជាង ១២០០ និងភោជនីយដ្ឋាន Wendy’s ជិត ៤០០ កន្លែងបានដាកពាក្យស្នើសុំការការពារជំពូកទី១១ នៅតុលាការក្ស័យធនក្នុងរដ្ឋតិចសាស់ ភាគខាងត្បូងកាលពីថ្ងៃពុធ កន្លងទៅនេះ។ យោងតាមឯកសាររបស់ក្រុមហ៊ុនបានឲ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនលក់ហ្វ្រេនឆាយធំជាងគេនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមួយនេះបានដាក់ពាក្យប្តឹងក្ស័យធន ដោយសារមានបញ្ហាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដោយផ្នែកខ្លះនៃភោជនីយដ្ឋាន Pizza Hut ចំនួន ១.២២៧ របស់ខ្លួនដែលមានប្រហែល ២០% នៃទីតាំងទាំងអស់របស់សង្វាក់អាមេរិក។ ប្រភពដដែលបានបន្តថា Pizza Hut បានតស៊ូដើម្បីបង្កើនការលក់តាមហាងនៅក្នុងវិស័យអាហារប្រភេទនេះ ខណៈគូប្រកួតប្រជែងរបស់ខ្លួនកាន់តែរីកចម្រើនដូចជា Domino’s

អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) បានហាមឃាត់ប្រទេសនានាពីការបញ្ឈប់ការនាំចេញស្បៀងអាហារក្នុងអំឡុងពេលផ្ទុះជំងឺ Covid-19 នេះបើយោងតាមប្រសាសន៍របស់លោកស្រី Tassanee Muangkaew អគ្គលេខាធិការរងនៃការិយាល័យសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្មប្រទេសថៃ (OAE) កាលពីថ្ងៃទី ១៨ ខែមិថុនា កន្លងទៅ។ ការសំរេចចិត្តនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយគណៈកម្មាធិការកសិកម្មរបស់ WTO ។ លោកស្រីបាននិយាយថា « កិច្ចប្រជុំនេះបានឯកភាពថាការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ Covid-19 មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារពិភពលោកជាពិសេសផលិតផលកសិកម្ម ដោយសារតែការបញ្ឈប់សកម្មភាពផលិតនៅទូទាំងពិភពលោក »។ ប្រទេសជាច្រើនបានប្រើវិធានការដែលរំលោភលើបទប្បញ្ញត្តិរបស់ WTO ដោយលើកឡើងពីមូលហេតុដើម្បីដោះស្រាយស្ថានភាពបន្ទាន់ដូចជា៖ ហាមឃាត់ការនាំចេញផលិតផលកសិកម្ម និងការផ្គត់ផ្គង់ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រដែលត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការបង្ការ និងព្យាបាលជំងឺ Covid-19 ដើម្បីការពារការខ្វះខាតនៅក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ។ លោកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា « យោងតាម

ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអេឡិចត្រូនិកអាមេរិក Tesla Motors បានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនផលិត​រថយន្តដែលមានតម្លៃបំផុតនៅលើពិភពលោកដែលមានតម្លៃដល់ទៅ ២០៧ ពាន់លានដុល្លារវ៉ាដាច់ក្រុមហ៊ុន Toyota របស់ជប៉ុន។ បើតាម​ការចុផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានជប៉ុន NHK បានឲ្យដឹងថា ភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុន Tesla បានបញ្ឈប់ការលក់ក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុតគឺ ១,១១៩ ដុល្លារកាលពីថ្ងៃពុធ។ ជាមួយគ្នានេះតម្លៃបានកើនឡើង ៥ដង ក្នុងរយៈពេល ១២ខែ និងច្រើនជាង ២.៦ ដងចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំមកម្ល៉េះ ដោយនៅ wall Street ភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុនលក់ទំនិញតាមអ៉ីនធឺណេត Amazon និង Streaming ធំៗ របស់ Netflix បានកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតកាលពីពុធ។