វិបត្តិដែលបង្កឡើង​ដោយវីរុស Covid-19 ​មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់មនុស្ស និងអាជីវកម្មប៉ុណ្ណោះទេ តែបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសត្វព្រៃរបស់ប្រទេសថៃ ដែលភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើវិស័យទេសចរណ៍ដើម្បីការរស់រាន។ ជាលទ្ធផលគណៈរដ្ឋមន្រ្តីកាលពីអង្គារបានអនុម័តថវិកាចំនួន ៤៣៥.៣ លានបាត (ប្រមាណ ១៣.៩ លានដុល្លារអាមេរិក) ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សត្វព្រៃមកលើប្រជាជន ខណៈថវិកានេះត្រូវបានស្នើសុំដោយក្រសួងធនធានធម្មជាតិ និងបរិស្ថាន។ ខណៈពេលដែលជំរុំដំរី និង ដែនជំរកសត្វព្រៃ នៅឈៀងម៉ៃ នៃភាគពាយ័ព្យប្រទេសថៃបានបិទទ្វារម្ដងទៀតកាលពីខែឧសភា ដំរីរាប់រយក្បាលត្រូវបានបង្ខំឱ្យត្រឡប់ទៅកន្លែងកំណើតរបស់ពួកគេវិញដើម្បីចៀសវាងភាពអត់ឃ្លាន ការរាំងស្ទះធនធាន និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់សត្វទាំងនោះ។ យោងតាមអ្នកនាំពាក្យរងរបស់រដ្ឋាភិបាលបានឱ្យដឹងថា ថវិកាជាង ៣៦០.៦ លានបាត (ប្រមាណ ១១.៥ លានដុល្លារ) នឹងត្រូវចំណាយសម្រាប់ការពារប្រជាជននិងកសិករពីសត្វដំរីព្រៃ។ ថវិកាទាំងនេះនឹងត្រូវប្រើដើម្បីស្តារប្រភពស្បៀងអាហារធម្មជាតិរបស់សត្វ និងកសាងរបងដើម្បីការពារអ្នកស្រុកនិងកសិដ្ឋានរបស់ពួកគេ។

វិទ្យាស្ថាន Serum នៃប្រទេសឥណ្ឌាបាននិយាយថា ខ្លួននឹងទទួលបានថវិកាចំនួន ១៥០ លានដុល្លារពីមូលនិធិ Bill & Melinda Gates និងវិទ្យាស្ថាន GAVI ដើម្បីបង្កើតវ៉ាក់សាំង Covid-19 ចំនួន ១០០ លានដូសសម្រាប់ប្រទេសឥណ្ឌា និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀតនៅដើមឆ្នាំ ២០២១ ។ Serum បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃទី ៧ ខែសីហា ថាបេក្ខភាពវ៉ាក់សាំងដែលមកពី AstraZeneca និង Novavax នឹងត្រូវដាក់លក់ក្នុងតម្លៃ ៣ ដុល្លារក្នុងមួយដូស ហើយវិទ្យាស្ថាន GAVI ប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការផ្តល់ជូនវ៉ាក់សាំងដែលមានឈ្មោះថា

មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់មួយរូបបាននិយាយនៅថ្ងៃសុក្រថា ប្រទេសកាណាដានឹងដាក់ពន្ធសងសឹកលើផលិតផលអាលុយម៉ញ៉ូមអាមេរិកដែលមានតម្លៃ ២.៧ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងដាក់ទណ្ឌកម្មលើការនាំចូលអាលុយមីញ៉ូមកាណាដា។ លោកស្រី​ Chrystia Freeland ឧបនាយរដ្ឋមន្រ្តីបានថ្លែងប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មានថា វិធានការប្រឆាំងនេះនឹងឡើងនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែកញ្ញា ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយឧស្សាហកម្ម។ គួរម្លឹកផងដែរថា ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកដូណាល់ត្រាំកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ បានផ្លាស់ប្តូរពន្ធឡើងវិញដោយបន្ថែមពន្ធ ១០% លើផលិតផលអាលុយមីញ៉ូមកាណាដាមួយចំនួន ដើម្បីការពារឧស្សាហកម្មសហរដ្ឋអាមេរិកពីការកើនឡើងនៃការនាំចូល។ ប៉ុន្តែខាងភាគីមិនទទួលស្គាល់នូវការដា់ពន្ធនេះ ដោយអះអាងថាវាជារឿងមិនត្រឹមត្រូវ។ លោកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា ជំលោះពាណិជ្ជកម្ម គឺជារឿងចុងក្រោយដែលនរណាម្នាក់ត្រូវការរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងកាណាដា ប៉ុន្តែវាគ្រាន់តែធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការស្តារសេដ្ឋកិច្ចនៅសងខាងព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី នេះជាអ្វីដែលរដ្ឋបាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានជ្រើសរើសធ្វើ។ ជាមួយគ្នានេះលោកស្រីបានលើកឡើងបន្ទាប់ពីការសម្រេចចិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថា៖ «យើងមិនមានការកើនឡើងទេ ហើយយើងក៏មិនថយក្រោយដែរ »។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា

យោងតាមនាយកដ្ឋានកែច្នៃ និងអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មក្រោមក្រសួងកសិកម្ម និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទវៀតណាមបានឱ្យដឹងថា ការនាំចេញអង្កររបស់វៀតណាមបានចំនួន ៣.៩ លានតោនក្នុងរយៈពេល ៧ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះ ដែលបានធ្លាក់ចុះ ១.៤%​ ។ ការនាំចេញអង្ករបានធ្លាក់ចុះ ១.៤% ប៉ុន្តែតម្លៃនៃការលក់បានកើនឡើង ១០.៩% ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នាបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ នាយកដ្ឋានក៏បាននិយាយផងដែរថា នៅក្នុងឆមាសទី១ នៃឆ្នាំនេះប្រទេសហ្វីលីពីនជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ក្នុងទីផ្សារនាំចេញអង្កររបស់វៀតណាមដែលមានជិត ៣៧% នៃការនាំចេញអង្ករសរុប។ វៀតណាមបាននាំចេញអង្ករចំនួន ១.៤ លានតោនទៅកាន់ហ្វីលីពីនកើនឡើង ១៣.៣% ដែលមានទឹកប្រាក់ចំនួន ៦៣៥ លានដុល្លារកើនឡើង ៣០.៥% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ យ៉ាងណាវិញ តម្លៃនាំចេញអង្ករជាមធ្យមរបស់វៀតណាមក្នុងរយៈពេល ៦

កសិករនៅតំបន់ដីសណ្ដរទន្លេមេគង្គកំពុងកាប់ដើមទុរេនរាប់រយហិកតាដែលត្រូវខូចខាត ដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួត និងការឈ្លានពានពីកម្រិតទឹកប្រៃ។ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ Le Van Thoi អាចរកចំណូលបានពី ៦០០-៨០០ លានដុង (២៥,៨០០ ទៅ ៣៤,៤០០ ដុល្លារ) ក្នុងមួយឆ្នាំពីចម្ការទុរេនរបស់គាត់នៅក្រុង Cai Lay ខេត្ត Tien Giang។ កាលពីឆ្នាំមុនក្នុងរយៈពេលនេះ ដើមទុរេននៅក្នុងចម្ការរបស់កសិកររូបនេះបានចាប់ផ្ដើមចេញផ្កា ហើយនិងត្រូវប្រមូលផលនៅខែមករា ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំនេះមិនដូចឆ្នាំមុនឡើយ ពោលគឺខុសស្រឡះសម្រាប់ដំណាំដ៏មានសក្ដានុពលមួយនេះ ខណៈចម្ការទុរេនមើលទៅដូចជាត្រូវបោះបង់ចោលជាយូរឆ្នាំ ដោយដីក្ដៅ ស្ងួត ហួតហែង និងប្រេះ ហើយដំណាំភាគច្រើនងាប់ ហើយប្រែទៅជាខ្មៅ ជាមួយស្លឹករបស់វាក្រៀមស្វិត។ នេះបណ្តាលមកពីគ្រោះរាំងស្ងួត

ការនាំចេញមុខទំនិញរបស់ជប៉ុន ក៏ដូចជាផលិតផលកសិកម្មរុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទបានធ្លាក់ចុះក្នុងឆមាសទី១ នៃឆ្នាំនេះដោយសារផលប៉ះពាល់នៃការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺ Covid-19 ។ ក្រសួងកសិកម្មនិយាយថា ការនាំចេញប្រភេទទាំងនេះបានធ្លាក់ចុះ ៨.២% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុនមកនៅត្រឹមប្រហែល ៣.៩ ពាន់លានដុល្លារ។ ការធ្លាក់ចុះនេះ គឺភាគច្រើនដោយសារតែការបិទទ្វារបណ្តោះអាសន្ន នៃភោជនីយដ្ឋានជប៉ុននៅបរទេស។ ការនាំចេញផលិតផលគ្រឿងសមុទ្រ រួមទាំងខ្យងសមុទ្យ និងត្រីសមុទ្យបានធ្លាក់ចុះជិត ៣០% ចំណែកស្រាជប៉ុន និងសាច់គោបានធ្លាក់ចុះជាង ២០% ។ រដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្មរុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទលោក Eto Taku បានមានប្រសាសន៍ថា​« ការនាំចេញទៅកាន់ទ្វីបអាស៊ីកំពុងកើនឡើង ប៉ុន្តែការនាំចេញទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុបមានការថយចុះយ៉ាងខ្លាំង ហើយស្ថានភាពនេះគឺធ្ងន់ធ្ងរណាស់។ យើងនឹងធ្វើការកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីសម្រេចគោលដៅរបស់យើង

លោក Bill Gates បានឈប់រៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ ដើម្បីចាប់ផ្ដើមក្រុមហ៊ុន Microsoft ដែលជាក្រុមហ៊ុនជាក្រុមហ៊ុន software ដែលបានធ្វើឲ្យគាត់ក្លាយជាមហាសេដ្ឋីនៅអាយុ ៣១ឆ្នាំ។ យោងតាមលោក Gates ផ្នែកមួយនៃភាពជោគជ័យរបស់គាត់គឺដោយសារតែឪពុកម្ដាយរបស់គាត់ ដែលតាមពិតទៅម្ដាយរបស់គាត់គឺ Mary Gates ត្រូវបានគេនិយាយថា ជាអ្នកជួយជ្រោមជ្រែងនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដែលជួយជំរុញឲ្យក្រុមហ៊ុន Microsoft អាចឈានទៅចំណោម​ក្រុមហ៊ុនកំពូលៗ។ អ្នកស្រី Mary Gates គឺជាអ្នកជំនួញម្នាក់ដែលត្រូវបានគេគោរពកោតសរសើរដោយសារមានទំនួ​លខុសខ្ពស់ រួមជាមួយភាពជាសមាជិកនៅក្នុងអង្គភាពនៅក្រុមប្រឹក្សាភិបាលមិនស្វែង​រកប្រាក់ចំណេញ United Way of King County។ នៅក្នុងអង្គភាពនោះ Mary

ពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសរបស់ចិនកើនឡើង ៦.៥% នៅក្នុងខែកក្កដា បើធៀបនឹងឆ្នាំមុនដែលលើសពីការរំពឹងទុក ដោយការនាំចេញកើនឡើង ១០.៤% និងនាំចូលកើនឡើង ១.៦% នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Xinhuanet នៅថ្ងៃទី ៧ ខែសីហា។ រដ្ឋបាលគយបាននិយាយថា ពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសមានចំនួនប្រហែល ៤២២.១៤ ពាន់លានដុល្លារកាលពីខែកក្កដា ដែលធ្វើឱ្យមានអតិរេកពាណិជ្ជកម្មជាង ៦៣ ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងរយៈពេល ៧ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះ ពាណិជ្ជកម្មទំនិញបរទេសបានធ្លាក់ចុះ ១.៧% បើធៀបនឹងឆ្នាំមុនមកនៅត្រឹមជាង ២ ពាន់លានដុល្លារដោយថយចុះ ១.៥% បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការធ្លាក់ចុះនៅឆមាសទី១ ៕ អត្ថបទ៖ នីតា ប្រភព៖