កំពង់ផែយក្ស DP World ដែលមានទីតាំងនៅទីក្រុង Dubai កំពុងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ហានិភ័យដ៏អាក្រក់បំផុតនៅប៉ុន្មានខែខាងមុខទៀត ដោយសារការរាតត្បាតនៃជំងឺ COVID-19 ដែលបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងបំផុតដល់ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ដែលការប៉ះពាល់នេះមានចាប់តាំងពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ មកម្ល៉េះ។ វិបត្តិនៃការរាតត្បាតជំងឺនេះ បានធ្វើឱ្យមានការរាំងស្ទះដល់ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោករហូតដល់ ៨០% នៃការដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្របានធ្វើឱ្យខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សំខាន់ៗធ្លាក់ចុះ និងកាត់បន្ថយការនាំចេញនិងនាំចូលមកពីប្រទេសចិន។ ប្រធានក្រុមហ៊ុន DP World លោក Sultan Ahmed Bin Sulayem បាននិយាយថាជំងឺរាតត្បាតបានបង្កផលប៉ះដល់ពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកក្នុងអំឡុង ២០០៧-២០០៨ ( Great Recession ) និងការបំផ្លិចបំផ្លាញក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ។ លោក

ក្នុងឱកាសពិនិត្យមើលការដ្ឋានសាងសង់ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញថ្មី ស្ថិតនៅឃុំព្រែកស្លែង ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាលនាព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលនឹងបញ្ចេញសាច់ប្រាក់ប្រមាណ ២៥ លានដុល្លារក្នុងមួយខែៗ ដើម្បីជួយដល់គ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះក្នុងអំឡុងពេលប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩។ នាឱកាសនោះសម្ដេច​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​បានចង្អុលបង្ហាញថា សម្ដេចនឹងប្រកាសវិធានការណ៍ថ្មី ដើម្បីផ្ដល់ជាសាច់ប្រាក់ដល់គ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះ ប្រមាណជាង ៦០ម៉ឺនគ្រួសារក្នុងការផ្តល់ជំនួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ក្នុងអំឡុងពេលមានជំងឺរាតត្បាត។ សម្ដេចបានបន្តថា ទោះបីការរីករាលដាលនេះបណ្តាលឱ្យមានការកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណូលជាតិ ក៏ដោយរដ្ឋាភិបាលនឹងមិនទុកឱ្យប្រជាជនអត់ឃ្លានរហូតដល់ស្លាប់នោះឡើយ។ យ៉ាងណាមិញដើម្បីជួយកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ក្រុមគ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះរដ្ឋាភិបាលបានស្នើឱ្យក្រសួងផែនការ និងមន្ទីរពាក់ព័ន្ធធ្វើការស៊ើបអង្កេតឡើងវិញនិងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពចំនួនគ្រួសារដែលមានប័ណ្ណក្រីក្រ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែឧសភាកន្លងទៅនេះ។ ហើយបើយោងតាមស្ថិតិចុងក្រោយនេះ បច្ចុប្បន្នមានគ្រួសារចំនួន ៥៦២,៦៨៦

ចិន៖ រដ្ឋាភិបាលចិនបានសម្រេចបិទការនាំចូលសាច់មាន់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងបិទក្រុមហ៊ុនផលិតភេសជ្ជៈ Pepsi ដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងក្រុងប៉េកាំង បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរសុខាភិបាលរកឃើញថាប្រភពផ្គត់ផ្គង់ចំណីអាហារ និងភេសជ្ជៈទាំង ២ នេះអាចជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីផ្ទុះការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ ១៩ នៅក្នុងទីក្រុងប៉េងកាំងកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកដែលជាអ្នកនាំផលិតផលសាច់មាន់ចូលក្នុងប្រទេសចិននោះមានឈ្មោះថា Tyson Foods ហើយកន្លងមកក្រុមហ៊ុនមួយនេះគឺជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ប្រភេទសាច់ក្លាសេប្រមាណជា ៧០% នៅក្នុងទីក្រុងប៉េកាំងទាំងមូល។ អាជ្ញាធរចិនបាននិយាយថា ការនាំចូលសាច់មាន់ក្លាសេពី Tyson Foods ត្រូវបានផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្នបន្ទាប់ពីមានការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ COVID-19 ដែលត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងរោងចក្ររបស់ក្រុមហ៊ុននៅអាមេរិកមួយនេះ​ ចំណែកផលិតដែលកំពុងមានវត្តមានស្រាប់នៅក្នុងប្រទេសចិនស្រាប់ក៏នឹងត្រូវអាជ្ញាធររឹបអូស។ បើយោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍របស់អ្នកនាំពាក្យក្រុមហ៊ុន PepsiCo បានឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនផលិតអាហារ និងភេសជ្ជៈដ៏ធំមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក PepsiCo ត្រូវបានបញ្ជាឱ្យបិទរោងចក្រផលិតអាហារសម្រន់នៅទីក្រុងប៉េកាំង បន្ទាប់ពីរកឃើញបុគ្គលិកជាច្រើននាក់បានឆ្លងជំងឺ COVID-19

យោងតាមលេខាធិការគណៈរដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុនបាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលនឹងប្រឹងប្រែងឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីស្តារឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍របស់ប្រទេសដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារជំងឺរាតត្បាត Covid-19។ ជាមួយគ្នានេះលោក Suga Yoshihide បានបង្ហាញគោលដៅទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបរទេស ៦០ លាននាក់នៅឆ្នាំ ២០៣០។ គោលបំណងនេះត្រូវបាលើកឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីពិភាក្សាពីយុទ្ធសាស្ត្រទេសចរណ៍ ដោយកិច្ចប្រជុំនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលបានបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិតលើសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម រួទាំងដកការរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ព្រំដែនខេត្តនានាកាលពីថ្ងៃសុក្រផងដែរ។ លោក Suga បានឲ្យដឹងបន្ថែមថា ជំងឺរាតត្បាតបានបង្ខំឱ្យវិស័យទេសចរណ៍ដែលមានសារៈសំខាន់បំផុតសម្រាប់ប្រទេសជប៉ុនត្រូវបានរឹតត្បិតជាបណ្តោះអាសន្ន ហើយបច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលកំពុងចាត់វិធានការផ្សេងៗដើម្បីធ្វើឱ្យអាជីវកម្មដំណើរការទៅមុខ និងរក្សាការងារនៅក្នុងវិស័យនេះ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថាកាលពីឆ្នាំមុនមានជប៉ុនជិត ៣២ លាននាក់បានធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅប្រទេសជប៉ុន ដោយធ្វើឲ្យប្រទេសមួយនេះបំបែកកំណត់ត្រារយៈពេល ៧ឆ្នាំ ជាប់ៗគ្នា។ ដោយឡែកនៅក្នុងឆ្នាំនេះរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានកំណត់គោលដៅស្វាគមន៍ភ្ញៀវ ៤០ លាននាក់ ខណៈមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម្នាក់បាននិយាយថា គោលដៅហាក់ដូចជាពិបាកដោយសំអាងលើការធ្លាក់ចុះថ្មីៗនេះនៃភ្ញៀវទេសចរបរទេសដោយសារតែជំងឺរាតត្បាត Covid-19៕ អត្ថបទ៖ លីនី

នៅព្រឹកថ្ងៃទី ២២ មិថុនា នេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នឹងទៅពិនិត្យមើលការដ្ឋានសាងសង់ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញថ្មី ស្ថិតនៅឃុំព្រែកស្លែង ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល។ នៅពេលនេះការសាងសង់ព្រលានយន្តហោះថ្មីគឺសម្រេចបានប្រមាណ ៣០% ហើយ។ អាកាសយានដ្ឋានថ្មីនេះជាប្រភេទ 4F ដែលអាចអោយយន្តហោះធំៗដូចជា Airbus A380-800 និង Boeing 747-800 ចុះចតបាន។ សម្តេចតេជោ បានបង្ហោះនៅលើហ្វេសបុកផេករបស់សម្តេចថា ៖ សង្ឃឹមថាកម្ពុជានឹងកាន់តែទាក់ទាញបានភ្ញៀវទេសចរ និងអ្នកវិនិយោគគិនកាន់តែច្រើនឡើងក្រោយពីព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញថ្មីនេះកសាងរួច។ ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិថ្មីនេះ គឺវិនិយោគក្នុងទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១,៥០០លានដុល្លារ ដែលគ្រោងនឹងបញ្ចប់ការសាងសង់អោយបានរួចរាល់នៅឆ្នាំ២០២៣

ផ្លែទុរេនរបស់ប្រទេសថៃ នៅតែជាផ្លែឈើដ៏ពេញនិយមបំផុតសម្រាប់ប្រជាជនចិន បើទោះបីជាមានជំងឺរាតត្បាត COVID-19 ក៏ដោយ។ នៅក្នុងរយៈពេល ៤ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះថៃបាននាំចេញទុរេនទៅប្រទេសចិនដែលមានតម្លៃជិត ៦០០ លានដុល្លា។ យោងតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃ បានឱ្យដឹងថាការនាំចេញផ្លែធុរេនទៅប្រទេសចិនគិតត្រឹមខែមករា ដល់ ខែមេសា នេះមានការកើនឡើង ៧៨.០៥% បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំមុន។ ប្រធានសមាគមន៍នាំចេញផ្លែទុរេន និងទទឹម លោក Panuwat Maikaew ក៏មានប្រសាសន៍ដែរថា ទីផ្សារនាំចេញទុរេនហាក់មានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំង ទៅកាន់ប្រទេសចិននៅក្នុងឆ្នាំនេះទាំងទុរេនស្រស់ និងកក ប៉ុន្តែវាមានការរំខានក្នុងការដឹកជញ្ជូនដោយសារតែជំងឺ COVID-19 ។ លោកក៏បានបន្ថែមទៀតដែរថា លោកមានការព្រួយបារម្ភថាការរាតត្បាត់នៃជំងឺ COVID-19 អាចធ្វើឱ្យមានការប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញរបស់ស្ដេចផ្លែឈើមួយនេះ តែផ្ទុយទៅវិញវាមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់តិចតួចនោះទេ

បុរស​មានបំផុតនៅអាស៊ីលោក Mukesh Ambani ប្រធានក្រុមហ៊ុន Reliance Industries Ltd កាលពីពេលថ្មីៗនេះទើបតែក្លាយជាមហាសេដ្ឋីមានជាងគេបំផុតនៅអាស៊ី។ ហើយបន្ទាប់ពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់បានកើនឡើង​ដល់ ៦៤.៥ ពាន់លានដុល្លារ មហាសេដ្ឋីជនជាតិឥណ្ឌាមួយនេះ បានក្លាយជាមហាសេដ្ឋីនៅអាស៊ីតែមួយគត់ដែលបានហក់ដល់ចំណាត់ថ្នាក់អ្នកមានទាំង ១០ នៅលើពីភពលោក នេះបើយោងតាមសន្ទស្សន៍មហាសេដ្ឋី Bloomberg។ តាមប្រភពដដែលម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនហ្គាស និងប្រេងយក្សមួយនេះបានយកឈ្នះ លើលោក Larry Ellison នៃក្រុមហ៊ុន Oracle Corp និងលោកស្រី Francoise Bettencourt Meyers ជាស្ត្រីអ្នកមានបំផុតដើម្បីឈានដល់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៩។ លោក Ambani ដែលមានភាគហ៊ុន ៤២%

យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុករបស់ថៃ បានរាយការណ៍ថា ភូកេតបានស្នើសុំគម្រោងថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថា « សេវាកម្មវេជ្ជសាស្រ្ត និងសុខភាពសាធារណៈអន្តរជាតិ » ដើម្បីរក្សាលំនឹងហិរញ្ញវត្ថុ និងពិពីធកម្មរយៈពេលវែង ជាពិសេសបន្ថែមតម្លៃលើវិស័យទេសចរណ៍នៅភូកេត ដោយសារកោះមួយនេះទទួលរងគ្រោះផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុយ៉ាងខ្លាំងដែលបង្កើងដោយវីរុសការរាតត្បាត Covid-19 ។ គម្រោងនេះនឹងប្រើប្រាស់ដីរបស់រដ្ឋនៅជិតប៉ុស្តិ៍ប៉ូលីស Tha Chat Chai នៅស្រុក Mai Khao ដែលមានទំហំប្រមាណ ១៤០ រ៉ៃ (១៦ គីឡូម៉ែត្រពីអាកាសយានដ្ឋានភូកេត)។ ជាមួយគ្នានេះដែរគំនិតសម្រាប់គម្រោងនេះត្រូវបានផ្ដួចផ្ដើមឡើងដោយអភិបាលភូកេតដែលជាប្រធានមន្ទីរពេទ្យ Vachira Phuket រដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាលសាធារណៈភូកេត និងវិស័យឯកជនផ្សេងៗ។ យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកគម្រោងនេះ នឹងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រអន្តរជាតិនាពេលបច្ចុប្បន្ន ហើយប្រសិនបើគម្រោងនេះត្រូវបានគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលនោះ វានឹងក្លាយជាទិសដៅដែលទាក់ទាញទេសចរណ៍សុខភាពមកពីជុំវិញពិភពលោក៕