ប្រទេសហ្វីលីពីន អាចនឹងបាត់បង់ការប្រកួតប្រជែងការនាំចេញចេក ខណៈពេលដែលមានការប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងទីផ្សារពិភពលោក ដែលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនត្រៀមថវិកាចំនួន ២៦៣ លានប៉េសូ (១២.៤៩ លានដុល្លារ) ដើម្បីជួយឧស្សាហកម្មចេកក្នុងស្រុក។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីនលោក William Dar បានណែនាំឱ្យភ្ជាប់កសិកម្មនៅក្នុងប្រទេសចិន សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ និងថៃដើម្បីតាមដានស្ថានភាពពិភពលោក ខណៈប្រទេសផលិតចេកដទៃទៀតបន្តយកទីផ្សារផ្សេងទៀតពីប្រទេសហ្វីលីពីន។ ការនាំចេញចេករបស់ហ្វីលីពីនបានធ្លាក់ចុះ ១១% ដល់ ១.០៣ ពាន់លានដុល្លារចាប់ពីខែមករា ដល់ខែកក្កដា ដោយសារជំងឺ Panama ដែលប៉ះពាល់ដល់កសិដ្ឋានចេក និងចម្ការនៅ Mindanao ។ កាលពីខែកក្កដា សមាគមអ្នកដាំដុះ និងអ្នកនាំចេញចេកហ្វីលីនបានប៉ាន់ស្មានថា​ ឧស្សាហកម្មនេះកំពុងសម្លឹងមើលការធ្លាក់ចុះរហូតដល់ ២០% គិតជាបរិមាណ

រោងចក្រផលិតដែកថ្មីមួយដែលកំពុងវិនិយោគដោយក្រុមហ៊ុនចិន នៅលើទឹកដីស្រុកឧត្តុង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នឹងដាក់ឲ្យដំណើរការក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ នេះបើយោងតាមការឲ្យដឹងពីឯកឧត្តម កែវ រតនៈ ប្រតិភូនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយអគ្គិសនីកម្ពុជា នៅក្នុងជំនួបសំណេះសំណាលជាមួយនិយោជិត-កម្មករ និងការចុះទស្សនកិច្ចការងារនៅក្រុមហ៊ុន HONG DE SHENG STEEL ( CAMBODIA) Co.LTD នៅថ្ងៃទី ២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២០នេះ ។ យោងតាមប្រសាសន៍របស់ឯកឧត្តមនាឱកាសនោះបានឲ្យដឹងថា រោងចក្រដែលនឹងដំណើរការឆាប់ៗខាងមុខនេះ ជាបឋមប្រើប្រាស់ការរំលាយដែកអេតចាយជាសំណល់រឹងនានាក្នុងប្រទេស និងអាចនាំដែកដុំជាវត្ថុធាតុដើមពាក់កណ្តាលសម្រេចមកផលិតជាដែកសំណង់។ ជាមួយគ្នានេះអគ្គិសនីកម្ពុជានឹងជួយផ្តល់ប្រភពអគ្គិសនីពី ៣០ ទៅ ៥០ មេហ្កាវ៉ាត់ជូនក្រុមហ៊ុនតាមតម្រូវការ ដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំដែកពីបរទេសចូល និងបង្កើតការងាររាប់រយកន្លែងជូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ៕

ជាធម្មតាការងារមិនងាយស្រួលរកនោះទេ មិនថានៅប្រទេសណាក៏ដោយ ហើយវារឹតតែពិបាកកាន់តែខ្លាំងថែមមួយកម្រិតទៀតសម្រាប់ជនមានពិការភាព ខណៈដែលមនុស្សធម្មតាមានទាំងសមត្ថភាពភាគច្រើនពិបាករួចហើយ។ ជាមួយគ្នានេះប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើន ការប្រកួតប្រជែងក្នុងការស្វែងរកឱកាសការងារក៏កាន់តែខ្លាំង ប៉ុន្តែអ្នកមានពិការភាពនៅទីក្រុង Changsha ប្រទេសចិនត្រូវបានទទួលបានឱកាសការងារនៅទីនោះ។ ហាងនំប័ុងរបស់អាល្លឺម៉ង់មួយកន្លែងដែលមានឈ្មោះថា Bach បានក្លាយជាហាងដ៏គួរឲ្យគោរព និងកោតសរសើរ ដែលភាគច្រើនបានជួលបុគ្គលិកដែលមានសមត្ថភាពខ្សោយក្នុងការស្ដាប់ សម្រាប់ធ្វើនំប័ុងលក់ជាប្រចាំថ្ងៃ។ លោក Uwe Brutzer ម្ចាស់ហាង និងជាអ្នកគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់បានផ្ដល់ឱកាសការងារដែលពិបាករកសម្រាប់បុគ្គលិកមានពិការភាពទាំងនេះ។ លោក Brutzer និងភរិយាឈ្មោះ Dorothee បានមកទីក្រុង Changsha ដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០០២ ជាមួយសប្បុរសជនអាឡឺម៉ង់ដើម្បីជួយកុមារដែលមានបញ្ហាសោតវិញ្ញាណ។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ២០១១ គាត់បានបើកហាងនំបុ័ងហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមកគាត់បានបណ្តុះបណ្តាលអ្នកដុតនំប្រហែល ២០ នាក់។ ភាគច្រើនអ្នកដែលទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាលមក តែងផ្លាស់ទធ្វើការនៅភោជនីយដ្ឋាន

សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានចែករំលែកនូវមោទនភាពចំពោះពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ដែលកំពុងកើនឡើងរវាងកម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាមេរិក ទោះបីជាមានការរីករាលដាលនៃជំងឺ Covid-19 ក៏ដោយ ដោយសម្ដេចបានលើកឡើងថា ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីមានការកើនឡើងប្រចាំឆ្នាំ ១៧% ក្នុងរយៈពេល ៨ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះ។ នៅក្នុងវីដេអូឃ្លីបមួយនៅថ្ងៃទី ២១ ខែកញ្ញា ជាមួយក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាមេរិក-អាស៊ាន (USABC) ដោយសម្ដេចតេជោ​ បានជូនដំណឹងដល់គណៈប្រតិភូ USABC ថាទោះបីមានការរីករាលដាលនៃ Covid-19 បានបង្កការលំបាកជាច្រើនដល់មុខងារសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនបានបន្ថយល្បឿននៃកំណែទម្រង់របស់ខ្លួនលើគ្រប់វិស័យនោះទេ។ ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគកាន់តែច្រើន ជាពិសេសនៅពេលស្ថានការណ៍ Covid-19 បានធូរស្បើយ ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងរៀបចំកែលម្អច្បាប់វិនិយោគ

សហរដ្ឋ​អាមេរិកផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានបន្ថែមដល់កម្ពុជាចំនួន ៦.២៥ លានដុល្លារ សម្រាប់វិស័យសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចជា វិស័យសុខភាព អប់រំ បរិស្ថាន និងកសិកម្ម។ ហិរញ្ញប្បទានបន្ថែមនេះត្រូវបានចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ដោយរាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ និងរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក លើកិច្ចវិសោធនកម្មហិរញ្ញប្បទានសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍រវាងប្រទេស​ទាំងពីរ​។ សូមជម្រាបថា ហិរញ្ញប្បទានថ្មីនេះ គឺបន្ថែមទៅលើហិរញ្ញប្បទានប្រមាណជា ៥៦ លានដុល្លារអាមេរិកដែលរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្ដល់ តាមរយៈ USAID ដើម្បីអនុវត្តកម្មវិធីនានា ក្នុងវិស័យសុខភាព អប់រំ បរិស្ថាន និងកសិកម្ម។ ក្នុងនោះរួមមានទឹកប្រាក់ ១ លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់កម្មវិធីសុខាភិបាល និងអប់រំ និង ចំនួន ៥​.២៥

សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនូវែលសេឡង់ បានធ្លាក់ចុះដល់ ១២.២% នៅក្នុងត្រីមាសទី២ ដោយសារការទប់ស្កាត់ការឆ្លងនៃជំងឺរាតត្បាត Covid-19 ប៉ុន្តែការព្យាករណ៍បង្ហាញថា សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចកំពុងស្ទុះងើបឡើងវិញ។ ស្ថិតិប្រទេសនូវែលសេឡង់បានបង្ហាញថា ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GPD) បានធ្លាក់ចុះខ្លាំងជាងកំណត់ត្រាដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ហើយជាសញ្ញាបង្ហាញថាប្រជាជន ៥ លាននាក់កំពុងស្ថិតក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចជាលើកដំបូង ក្នុងរយៈពេល ១១ ឆ្នាំ។ សេដ្ឋវិទូបាននិយាយថា ការធ្លាក់ចុះនេះទំនងជានឹងត្រូវបានបន្តដោយការកើនឡើងនូវសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងត្រីមាសទី៣ ដោយសារអាជីវកម្មជាច្រើនបានបើកដំណើរការឡើងវិញ។ ហើយការព្យាករណ៍ដែលចេញផ្សាយដោយរតនាគារនូវែលសេឡង់នៅសប្តាហ៍នេះបានព្យាករណ៍ថា អត្រាគ្មានការងារធ្វើនឹងកើនឡើងដល់ ៧.៨% ដែលទាបជាងការព្យាករណ៍កាលពីពេលមុនដែលមានជិត ១០% ។ កាលពីត្រីមាសទី២ ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងខែមេសា ប្រទេសនូវែលសេឡង់ស្ថិតនៅក្នុងការបិទទ្វារយ៉ាងពេញលេញ រហូតដល់ការរឹតត្បិតទាំងអស់ត្រូវបានបន្ថូរបន្ថយបន្តិចម្ដងៗនៅខែមិថុនា។ ទីក្រុងធំបំផុត Auckland របស់នូវែលសេឡង់បានចាក់សោរជាបណ្តោះអាសន្នកាលពីខែមុន

យោងតាមមន្ទីរកសិកម្ម និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទខេត្តបានឲ្យដឹងថា ខេត្ត Kien Giang នៃតំបន់ទន្លេមេគង្គនឹងចំណាយថវិកាប្រមាណ ៨០.៣ ទ្រីលានដុង (៣.៤៥ ពាន់លានដុល្លារ) ដើម្បីលើកកម្ពស់ផលិតផលកសិកម្មប្រកបដោយសវត្ថិភាព និរន្តរភាព និងប្រសិទ្ធភាពចាប់ពីឆ្នាំ២០២១-២០២៥។ ក្នុងចំណោមទឹកប្រាក់នោះ ទឹកប្រាក់ចំនួន​ ៣៧ ទ្រីលានដុងនឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីអភិវឌ្ឍការដាំដុះនិងបង្កាត់ពូជ ហើយទឹកប្រាក់ចំនួន ៤៣ ទ្រីលានដុងប្រើសម្រាប់វិនិយោគលើវិស័យជលផល ដោយឡែកទឹកប្រាក់ដែលនៅសេសសល់ប្រើសម្រាប់ការពារព្រៃឈើ។ អ្នកតំណាងមកពីគណៈកម្មាធិការប្រជាជន Kien Giang បាននិយាយថា មូលដ្ឋាននឹងរក្សាបាននូវកំណើន និងលើកកម្ពស់ការប្រកួតប្រជែងតាមរយៈការកែលំអ ផលិតភាពប្រសិទ្ធភាព និងតម្លៃបន្ថែម ឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ ខេត្តមានគោលបំណងបង្កើនប្រាក់ចំណូលដល់ប្រជាកសិករ ក៏ដូចជាជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជននៅតាមជនបទ ដោយកាត់បន្ថយអត្រាគ្រួសារក្រីក្រ។ ខេត្តនេះនឹងផ្លាស់ប្តូរដីស្រែដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពជាបណ្តើរ

ក្រុមហ៊ុនធំៗមួយចំនួននៅលើពិភពលោក បានគាំទ្រក្នុងការអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើបន្ថែមទៀត ដើម្បីបញ្ចៀសការបំផ្លិចបំផ្លាញដែលកំពុងកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃធម្មជាតិ និងគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកាន់តែទូលំទូលាយ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ក្រុមហ៊ុនជាង ៥៦០ ដែលមានប្រាក់ចំណូលរួម ៤ ទ្រីលានដុល្លាររួមទាំងក្រុមហ៊ុន Walmart ក្រុមហ៊ុន Citigroup និងក្រុមហ៊ុន Microsoft បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយអំពាវនាវឱ្យមានសកម្មភាពនៅទសវត្សក្រោយ។ ការអំពាវនាវនេះ ធ្វើឡើងនៅពេលដែលអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) រៀបចំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលជីវចម្រុះនៅចុងខែនេះ ក្នុងគោលបំណងដើម្បីបង្កើតសន្ទុះឆ្ពោះទៅរកការបង្កើតកតិកាសញ្ញាពិភពលោកថ្មីមួយ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែងចំពោះធម្មជាតិ ដូចដែលបានបង្ហាញដោយអគ្គិភ័យបានឆាបឆេះនៅអាម៉ាហ្សូន និងកាលីហ្វ័រញ៉ា។ ក្រុមហ៊ុនជាច្រើនបាននិយាយថា ពួកគេបានបោះជំហានទៅមុខដើម្បីធ្វើឱ្យប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេទៅកាន់ពណ៌បៃតង រដ្ឋាភិបាលចាំបាច់ត្រូវផ្តល់នូវគោលនយោបាយដែលនឹងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេធ្វើបានកាន់តែច្រើន។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា « សង្គមដែលមានសុខភាពល្អ សេដ្ឋកិច្ចធន់ និងអាជីវកម្មរីកចម្រើនគឺត្រូវពឹងផ្អែកលើធម្មជាតិ។ រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែអនុវត្តគោលនយោបាយឥឡូវនេះ